บทเพลงจากนกเขาป่า
พ่อได้ดื่มชาในกระบอกไม้ไผ่จนหมดไปกว่าครึ่งหนึ่ง แล้วจึงวางลง
“เดิมทีนั้น เตหน่ากูมีจำนวนสายเพียง 5-7สาย แต่ต่อมาได้มีการเพิ่มเติมสายในการเล่นเป็น 8-9สายหรือ 10-12หรือมากกว่านั้นก็ได้” พ่อหยิบเตหน่ากูและเล่าให้ลูกชายฟัง
“ทำไมจำนวนสายไม่เท่ากันล่ะ?” ลูกชายถามผู้เป็นพ่อ
“มันขึ้นอยู่กับความชอบและความถนัดของผู้เล่นแต่ละคน ชอบและถนัด 7 สายก็เล่น7 สายชอบน้อยกว่านั้นก็เล่นน้อยกว่าก็ได้ หรือชอบมากกว่านั้นก็เล่นมากกว่านั้นก็ได้” พ่อตอบสิ่งที่ลูกชายสงสัย
ในการตั้งสายเตหน่ากูแบบไมเนอร์สเกล (Minor scale) นั้นเริ่มจาก 5-7 สายโดยมีตัวโน๊ตหลักตามไมเนอร์สเกลอยู่ 5 โน้ต ได้แก่ โด (D) เร (R) มี (M) โซ (S) ลา (L) โดยในที่นี้จะอธิบายการตั้งสายตั้งแต่ 6, 7และ8 สาย
หากเป็นการตั้งสายเตหน่ากูแบบไมเนอร์สเกลจำนวน 6 สายลักษณะการตั้งสายโดยทั่วไปจะเป็นดังนี้

สายเส้นล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง ลา (L)
สายที่สองจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โซ (S)
สายที่สามจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง มี (M)
สายที่สี่จากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง เร (R)
สายที่ห้าจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โด (D)
สายที่หกจากล่างสุดหรือสายบนสุดจะตั้งเป็นเสียง ลา (L) แต่เป็นเสียง (Octave) ออค-เทฝ ต่ำ
นั่นหมายความว่าจะมีสายเสียงคู่แปด (Octave) เป็นเสียง ลา (L)
หากเป็นการตั้งสายเตหน่ากูแบบไมเนอร์สเกลจำนวน 7 สายลักษณะการตั้งสายโดยทั่วไปจะเป็น ดังนี้

สายเส้นล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โด (D)
สายที่สองจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง ลา (L)
สายที่สามจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โซ (S)
สายที่สี่จากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง มี (M)
สายที่ห้าจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง เร (R)
สายที่หกจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โด (D) แต่เป็นเสียง (Octave) ออค-เทฝ ต่ำ
สายที่เจ็ดจากล่างสุดหรือสายบนสุดจะตั้งเป็นเสียง ลา (L) แต่เป็นเสียง (Octave) ออค-เทฝ ต่ำเช่นกัน
นั่นหมายความว่าจะมีสายเสียงคู่แปด (Octave) สองตำแหน่งคือสายคู่แปดเสียง โด (D) กับสายคู่แปดเสียง ลา (L)
หากเป็นการตั้งสายเตหน่ากูแบบไมเนอร์สเกลจำนวน 8 สายลักษณะการตั้งสายโดยทั่วไปจะเป็น ดังนี้

สายเส้นล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โด (R)
สายเส้นที่สองจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โด(D)
สายที่สามจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง ลา (L)
สายที่สี่จากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โซ (S)
สายที่ห้าจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง มี (M)
สายที่หกจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง เร (R) แต่เป็นเสียง (Octave) ออค-เทฝ ต่ำ
สายที่เจ็ดจากล่างสุดจะตั้งเป็นเสียง โด (D) แต่เป็นเสียง (octave) ออค-เทฝ ต่ำ
สายที่แปดจากล่างสุดหรือสายบนสุดจะตั้งเป็นเสียง ลา (L) แต่เป็นเสียง (octave) ออค-เทฝ
นั่นหมายความว่าจะมีสายเสียงคู่แปด (Octave) เพิ่มเป็นสามตำแหน่งคือสายคู่แปดเสียง โด (D) สายคู่แปดเสียง เร (R) และสายคู่แปดเสียงลา (L)
“ถ้ามีการเพิ่มสายมากกว่าแปดสาย ต้องทำงัยต่อ” ลูกชายอยากรู้
“ในการตั้งสายแบบไมเนอร์สเกลนั้น ถ้ามีการเพิ่มจำนวนสายมากขึ้นก็จะยิ่งเพิ่มสายเสียงคู่แปดมากขึ้นไปเรื่อยๆ เช่นกัน” พ่อไขข้อข้องใจ
[ Permalink ] . [ 11 ความคิดเห็น ]
น่าสนใจมากค่ะ และขอบคุณมากๆค่ะที่เอาความรู้มาแบ่งปันกัน แต่ก็คิดไปว่าที่เขียนลักษณะนี้ทำให้เราอ่านง่ายขึ้นและทำให้เราเห็นภาพเมื่อเทียบกับองค์ความรู้ดนตรีสากล
แต่ก็คิดไปอีกว่า แล้วถ้าพ่อสอนลูกโดยไม่ใช้ศัพท์แสงและองค์ความรู้จากบ้านฝรั่ง ก็เลยอยากรู้ว่าแล้วพ่อจะอธิบายจากองค์ความรู้ในวัฒนธรรมของพ่อและลูกอย่างไรนะ พ่อคงมีวิธีที่อธิบายตามองค์ความรู้ในวัฒนธรรมนี้ที่ต่างไปและคงสวยงามไม่แพ้กัน อยากเห็นความงามที่พ่ออธิบายเป็นภาษาตามวัฒนธรรมจังเลยค่ะ คงสวยงามมาก
ความหลายหลากทางภาษาและวัฒนธรรม สะท้อนความหลากหลายขององค์ความรู้และความคิด ความหลายหลายทางภาษาและวัฒนธรรมสวยงามเสมอค่ะ
ได้ความรู้เพิ่มขึ้นอักโขครับ
"หมี่เกี๊ยว" พ่อของ ชิ เป็นนักดนตรี ตวย เป่าขลุ่ยสุดยอดบ่าก้ยวเต็ด ครูพนา พ่อของชิ ให้ชิได้นำเตหน่ามาเป็นวัฒนธรรมในด้านศิลปะวัฒนธรรมดนตรี ฯลฯ แถม ชิก็มีเพื่อนร่วมชีวิต ไอ่หนู้เจนนี่ มาร่วมสร้างสรรค์ดนตรี ตวย เขาเล่นดดดดดนตรีด้วยกัน งดงามนัก เจ้า
กราบขอบพระคุณปี้อ้ายแสงดาวอย่างงามๆสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเจ้า
มาชึ่นชมอย่างสุดยอดเลยค่ะ
ขอบคุณหมี่เกี๊ยวสำหรับคำแนะนำดีดี เห็นด้วยที่ความเรียบง่ายในภาษาหรือวิธีการอธิบายแบบพื้นบ้านของเรามีความงดงามและเข้าใจได้ไม่แพ้ความเป็นฝรั่ง แต่พ่อในตัวละครอยากให้ลูกได้รู้ทั้งโลกดนรีที่เป็นพื้นบ้านควบคู่ไปกับสากลเพื่อลูกชายของเขาจะสามารถ นำดนตรีพื้นบ้านปกาเกอะญอของเขาเล่นร่วมกับดนตรีอื่นในโลกนี้ได้ เหมือนที่หมี่เกี๊ยวบอก แม้เราจะมีความแตกต่างทางวัฒนธรรมเราก็สามารถอยู่ร่วมกันได้ การเปิดพื้นที่เพื่อทำให้เกิดการอยู่ร่วมกันเป็นสิ่งสำคัญ และที่สำคัญพ่อในตัวละครอยากให้รู้ถึงดนตรีชนเผ่าปกาเกอะญอนั้นมีความสากลอยู่ในตัว มีหลักมีเกณฑ์ในการเล่นเช่นกัน และมีศักยภาพพร้อมที่จะเดินทางไปไหนต่อไหนบนโลกนี้ร่วมกับเครื่องดนตรีอื่นในโลกนี้ได้อย่างสบาย และภาคภูมิ ต่าบลื๊ออ้ายฉ่าเก่อปอครับที่แวะมาให้กำลังใจอย่างต่อเนื่อง บุญฮักษาคับอ้าย อ้ายประเสริฐ โอะมึโชเปอคับ
และเจอกันในการตั้งสายเตหน่าในแบบอื่นๆรวมทั้งวิธีการฝึกเล่นแบบง่ายในตอนต่อจากนี้ไปครับ
ต่าบลื๊อโดะมะ
ดูรายการคุณพระช่วยทางโมเดิร์นไนน์ทีวีแล้ว ชอบและประทับใจในการเล่นของกลุ่มนักดนตรีชาวปกาเกอะญอมากครับ
ผมเป็นเด็กค่ายครับ เคยไปค่ายที่ลำพูน มีเพื่อนชาวเขาคนหนึ่งเล่นเพลงพี่ให้ฟัง
ชอบมากเลยครับ ขอให้ตั้งใจทำงานดนตรีและสร้างสรรค์สังคมที่ดีต่อไป เป็นกำลังใจให้ครับ
งุบงิบ ไม่ได้คุยนานเลยอ่ะครับ ผมมุกเอง หวังว่าคงจำได้อ่ะนะครับ ตอนนี้ผมกำลังทำงานเพื่อโลกร่วมกับเพื่อนๆอยู่ ไม่ได้ติดต่อกลับไปเลย ต้องขอโทษด้วยนะครับ แฮๆ ตอนนี้ผมฝึกเล่นดนตรีพื้นบ้านของผมอยู่ด้วย น่าภูมิใจดี ถ้ามีโอกาสจะแวะไปเยื่ยมงับ ..มุมิ..
หายไปนานนิดหน่อย เนื่องจากติดภาระกิจหลายอย่างและไปศึกษาเพิ่มเติมทฤษฎีทางดนครีเพื่อมาเขียนหลักการเล่นและตั้งสายเตหน่ากูสู่ทุกท่าน
แล้วเจกกันในตอนต่อไปครับ
ต่าบลื๊อครับ
ในความแตกต่างของวัฒนธรรมแต่เราก็อยู่ด้วยกันได้สามัคคีคือพลัง อยากได้เบอร์โทรศัพท์ติดต่อคุณสุวิชาน เพราะโรงเรียนกำลังจะดำเนินการอนุรักษ์ศิลปะชนเผ่าให้สืบทอดต่อไปไม่ให้สูญหาย เพราะที่โรงเรียนมีเผ่ากระเหรี่ยง 80% โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ตาก
เรียนคุณครู ศึกษาสงเคราะห์ ตากครับ
หากมีอะไรที่สามารถร่วมมือกันได้ อาจารย์สามารถส่งข่าวมาได้นะครับ
ผนเดินทางผ่านตาก บ่อย หากได้รู้จักอาจารย์อาจได้มีโอกาสแวะเยี่ยมเยือนโรงเรียน และเยี่ยมพบปะกับน้องๆ ปากเกอะญอ ด้วย อาจรย์ว่าดีไหมครับ
อาจารย์ติดต่อมาได้ที่ เบอร์ 089 5578307 ครับ
ต่าบลื๊อครับ