ซีไรต์ปีนี้ถูกทำให้เงียบจริงหรือ?

ส่งมาเมื่อ 01 ส.ค. 2008 - 00:00:00.  หมวด: บันเทิง  ป้าย: ซีไรต์

นายยืนยง

วันที่ 8 กรกฎาคม 2551 คณะกรรมการคัดเลือกรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ได้พิจารณาคัดเลือกหนังสือรวมเรื่องสั้นที่ส่งประกวด ประจำปี 2551 จำนวน 76 เล่ม มีมติเป็นเอกฉันท์ให้เสนอหนังสือรวมเรื่องสั้น 9 เล่ม ดังนี้

 

1.ข่าวการหายไปของอาริญาและเรื่องราวอื่น ๆ ของ ศิริวร แก้วกาญจน์

2.เคหวัตถุ ของ อนุสรณ์ ติปยานนท์

3.ตามหาชั่วชีวิต ของ ‘เสาวรี’

4.บริษัทไทยไม่จำกัด ของ สนั่น ชูสกุล

5.ปรารถนาแห่งแสงจันทร์ ของ เงาจันทร์

6.เราหลงลืมอะไรบางอย่าง ของ วัชระ สัจจะสารสิน

7.เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า ของ จำลอง ฝั่งชลจิตร

8.วรรณกรรมตกสระ ของ ภาณุ ตรัยเวช

9.หมู่บ้านแอโรบิก ของ ทัศนาวดี

ส่วนรายชื่อกรรมการคัดเลือกได้แก่

1.รองศาสตราจารย์ ยุรฉัตร บุญสนิท (ประธานกรรมการคัดเลือก)

2.นายจรูญพร ปรปักษ์ประลัย กรรมการ

3.นายดำรงค์ บุตรดี กรรมการ

4.รองศาสตราจารย์ ถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์ กรรมการ

5.นายรักษ์มนัญญา สมเทพ กรรมการ

6.รองศาสตราจารย์ ดร.สรณัฐ ไตลังคะ กรรมการ

7.ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สายวรุณ น้อยนิมิตร กรรมการ

ข้อมูลข้างต้นนั้น คัดลอกมาจากเว็บไซต์ของสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย

ทั้งที่ผลงานเข้ารอบทั้ง 9 เล่ม ล้วนมีคุณภาพน่าสนใจ น่าหยิบจับมาอ่านอย่างปฏิเสธได้ยาก แต่กลับไม่มีเสียงตอบรับ เสียงวิพากษ์วิจารณ์ทั้งแง่ลบหรือบวกใด ๆ เลย น่าเสียดายรูปโฉมที่กรรมการคัดเลือกเสกสรรปั้นแต่งมาให้นักอ่านได้ลิ้มลอง หรือจะเป็นเพราะสื่อวรรณกรรม (ขาใหญ่) ไม่พึงใจกระมัง จึงเลือกที่จะไม่พูดถึง เลือกที่จะทำให้เรื่องเข้าสู่ความเงียบ บอกตามตรงว่า เสียดาย ในฐานะคนอ่าน และอิหลักอิเหลื่อเต็มทนกับพฤติกรรมของสื่อที่เลือกที่รักมักที่ชัง ไม่เสนอข่าวตามเป็นจริง พฤติกรรมแบบปากว่าตาขยิบของบรรดาสื่อวรรณกรรมที่เอาแต่อ้าปากด่าทีวี หนังสือพิมพ์ที่เสนอข่าวไม่เป็นกลาง เอนเอียงบ้าง อะไรบ้าง แต่ทีตัวเองก็แกล้งทำลืมไปเสียอย่างนั้น คนอ่านหนังสือในบ้านเมืองเราจึงถูกยัดเยียดพร้อมยัดไส้อยู่ร่ำไป อย่างนี้จะโทษใครได้ว่าคนไทยอ่านหนังสือวันละไม่กี่บรรทัด

ที่ว่าผลงานมีคุณภาพน่าสนใจนั้น จะเรียกว่าเป็นการชี้นำก็ยอม เพราะปีนี้เป็นรวมเรื่องสั้นที่น่าอ่านแทบทุกเล่ม หากจะให้เดาว่าใครจะชิงเก้าอี้ซีไรต์คงยาก ไม่อยากหาพาราเซตามอลกินแก้ปวด จึงลองหยิบมาพูดถึงเผื่อคนที่สนใจจะหามาอ่านหรือเก็บไว้อ่านบ้าง เลือกยกมาตามลำดับที่นึกขึ้นได้ ไม่ใช่ตามความนิยมอะไรหรอก

คงจะนึกออกว่า ในคอลัมน์นี้เคยวิจารณ์ผลงานของ ทัศนาวดี ในเล่มโลกใบเก่ายังเศร้าเหมือนเดิม ในตอนโลกใบเก่ากับคนเฝ้าสุสาน ว่าต้องผิดหวังกับกระบวนการที่ยังย่ำวนอยู่ในหลุมบ่อโศกนาฎกรรมของศตวรรษที่แล้ว พอมาเจอเล่มใหม่ของเขา ก็ต้องกลับคำทันที ในเรื่องหมู่บ้านแอโรบิกนั้น ทัศนาวดีเขียนเรื่องแนวเพื่อชีวิตได้สนุก มีชีวิตชีวา ขำแต่ขันไม่ออก น่าสังเกตว่าทัศนาวดีพัฒนาแนวทางการเขียนเรื่องสั้นได้ทันใจดีแท้ ขณะเดียวกันเนื้อหาของงานก็ยังคงจุดยืนของตัวเองไว้ ไม่พยายามจะเป็นตามกระแสปัจเจกนิยมจัดแต่อย่างใด แต่เขาหันกลับมาหา จุดเยือกแข็ง ในวรรณกรรมแนวเพื่อชีวิตเพื่อสลายให้เป็นสายธารชุ่มเย็นขึ้นมาได้ เล่มนี้ต้องบอกสั้น ๆ ว่า ใครที่ว่าเพื่อชีวิตเชย คงต้องลองเดินเข้าไปหามันอีกครั้งแล้วล่ะ

ทำไมวรรณกรรมเพื่อชีวิตยังคงดำรงอยู่ได้ในสภาพสังคมปัจจุบัน นี่เป็นคำถามหนึ่งที่คนทันสมัยหลายคนแคลงใจอยู่ ขณะที่บางคนก็มีคำตอบอยู่ในใจอันกว้างขวางของเขาแล้วใช่ไหม แน่นอนว่าสังคมยุคใหม่มีอะไรต่อมิอะไรเยอะ โลกหมุนเร็วเหมือนมีใบพัดอันใหญ่คอยเร่งกำลังส่ง แต่เราคงไม่ลืมสภาพสังคมไทยที่เส้นแบ่งระหว่างสังคมเมืองกับชนบทมีอยู่จริงและยิ่งชัดเจนขึ้น (ยิ่งชัดเมื่อกระแสทุนบริโภคกระโดดเข้าฮุบสังคมชนบท) บ่อยครั้งเราจะพบว่า คนจนหรือคนด้อยโอกาสกลุ่มใหญ่ยินดีที่จะถูกกระทำให้จนลง อ่อนแอลง จนเกือบจะเรียกได้ว่า โง่ลงจนถึงขั้นจนปัญญา ง่อยเปลี้ยเสียขาไปเลย วรรณกรรมเพื่อชีวิตยังพยายามสะกิดในแง่นี้ โดยหยิบเอามุมด้านเล็ก ๆ มานำเสนอ และไม่คาดคั้นคนอ่านหรือไม่ชี้ทางออก แต่เน้นให้คนอ่านรู้สึกรู้สากับสภาพสังคมตามแต่สะดวกจะรู้สึกได้

ขณะที่ทัศนาวดีเขียนหมู่บ้านแอโรบิกให้เป็นภาพสะท้อนสังคม จำลอง ฝั่งชลจิตรก็มีผลงานรวมเรื่องสั้นครบรอบ 30 ปีแห่งอาชีพนักเขียน ในเล่มชื่อยาวว่า เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า แม้จะมีประเด็นเรื่องเส้นแบ่งระหว่างเรื่องจริงกับเรื่องแต่งเป็นแกนหลักตลอดทั้ง 15 เรื่องของเขา แต่เมื่อพิจารณาจากผลงานเล่มก่อน เช่น ลิกอร์ พวกเขาเปลี่ยนไป เราจะพบว่าจำลองมีอารมณ์อย่างมนุษย์มากขึ้น ดูจะอ่อนโยนกับงานเขียนมากขึ้นด้วยซ้ำไป ใครก็ตามที่ติดตามผลงานของจำลองต้องยิ้มออกและอาจลืมอคติที่เคยมีไปได้เลย อย่างเรื่อง เป็นไข้ตัวร้อน หรือเรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า เพราะตลอดเวลาที่อ่านเรื่องสั้นของจำลอง เราก็อดรู้สึกไม่ได้ว่า ดูเขาเอาจริงเอาจังเคี่ยวเค้น และคาดหวังกับตัวละครของเขาจนมากมายไปสักหน่อย แต่เล่มนี้ เราจะรู้สึกได้ถึงแววตาของนักเขียนที่มองตัวละครของเขาอย่างรักใคร่เอ็นดู เข้าอกเข้าใจมากขึ้น

ขอบข่ายของวรรณกรรมที่พอจะเรียกได้ว่าเป็นแนวเพื่อชีวิตในซีไรต์รอบปีนี้ ยังมีผลงานบริษัทไทยไม่จำกัด ของ สนั่น ชูสกุล อยู่ด้วย คงเพราะประสบการณ์ที่ผู้เขียนย่ำอยู่กับปัญหา และระยะเวลาบ่มเพาะที่ยาวนาน ผลงานของเขาจึงออกมาอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย อย่างเรื่อง มดจัดตั้งในแปลงเกษตรที่ปล่อยไว้เฉย ๆ (ตีพิมพ์ครั้งแรกที่ ช่อการะเกด ดีงามจริงลวง พ.ศ. 2538) ในความยาวของเรื่องมีความต่อเนื่องที่ลงตัวและสมเหตุสมผล เขาเขียนเรื่องของสวนเกษตรที่เจ้าของไม่ได้ทำอะไรเลย แต่เมื่อเวลาผ่านไปนานเข้ามันจึงกลับกลายเป็นระบบนิเวศน์ที่ต้องตาเหล่านักวิชาการ ตลอดทั้งเรื่องมีน้ำเสียงเสียดเย้ย และตั้งคำถามกับทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นเกษตร ชาวนา นักวิชาการ เอ็นจีโอ การเล่าเรื่องของสนั่นยิ่งน่าสนใจ เพราะเขาเล่าได้นิ่ง ต่างจากงานเขียนของเอ็นจีโอที่เราเคยอ่าน ไม่เท่านั้น ผู้อ่านยังจะได้เกร็ดความรู้ผสมเข้ามาด้วย เมื่อยังเป็นเด็กวัยประถม เราจะเล่นปีนต้นไม้แต่มันดันมีมดแดงท้าทายอยู่ตามกิ่งก้านอันเย้ายวนชวนปีนนั้น เพื่อนบอกให้ช่วยกันหามดดำมาเยอะ ๆ แล้วปล่อยไว้บนต้นไม้ มดดำจะไล่พวกมดแดงที่กัดเจ็บออกไปหมด เรื่องนี้ของสนั่นก็เช่นเดียวกัน อ่านแล้วให้ความรู้สึกกระชุ่มกระชวยขึ้นมาจริง ๆ

ข้อเขียนนี้ดูไปแล้วเห็นว่าจำเป็นต้องกล่าวถึงทุกเล่มเพื่อความเท่าเทียม และลดข้อครหาว่าเลือกที่รักมักที่ชัง ทั้งที่ใจจริงเราต่างก็มีคติส่วนตนว่าชอบ – ชัง เล่มไหนเป็นพิเศษทั้งนั้น แต่คราวนี้ไม่นึกเชียร์ใครเลยเป็นที่ประหลาดใจตัวเองเหมือนกัน อาจเพราะวันเวลาที่ยาวนานขึ้น ทำให้เหนื่อยใจกับอะไรง่าย ๆ ไม่เอาล่ะ ต้องปลุกใจตัวเองให้สดชื่นขึ้นมา

เราหลงลืมอะไรบางอย่าง ผลงานของ วัชระ สัจจะสารสิน ก็น่าจะเข้าข่ายวรรณกรรมเพื่อชีวิตแต่มีกลิ่นไอของการเมืองเข้มข้นขึ้นมา น่าสนใจตรงที่ว่า วรรณกรรมแนวการเมืองชัดเจนอย่างนี้กลับกลายเป็นงานน่าสนใจขึ้นมาได้ (ไม่ใช่เพราะสถานการณ์) เพราะการเชื่อมโยงผลกระทบทั้งทางวัตถุและจิตใจเข้ามา สะท้อนถึงอารมณ์ผู้คนในสังคมว่ายังโหยหาสิ่งใดอยู่ กรรมการคัดเลือกเขาเกริ่นนำไว้ว่า

การตั้งชื่อชุดว่า เราหลงลืมอะไรบางอย่าง เป็นการชี้ชวนให้ผู้อ่านฉุกคิดว่าขณะที่เรามองชีวิตไปข้างหน้า และพร้อมจะก้าวไปสู่ความเปลี่ยนแปลงของสังคมหรือของโลกอย่างรวดเร็วนั้น เราหลงลืมอะไรบางอย่างหรือเปล่า เรากำลังละทิ้งความรู้สึกที่ครั้งหนึ่งเคยละเอียดอ่อนแล้ว ลุ่มหลงไปกับสื่อที่พัฒนาต่อเนื่องอย่างไม่หยุดยั้ง เราละทิ้งความฝัน ความปรารถนาและจินตนาการที่คนรุ่นก่อนเคยให้ความสำคัญไปแล้วหรือ นับว่า “เราหลงลืมอะไรบางอย่าง” เป็นเรื่องสั้นชุดหนึ่งที่ท้าทายกับการตั้งคำถามเกี่ยวกับจิตสำนึกของคนในสังคมปัจจุบันได้เป็นอย่างดี

สำหรับเรื่องสั้นที่ก้าวออกจากแนวเพื่อชีวิต โดยมีวิธีการเล่าด้วยอารมณ์ละเอียดอ่อน มี 3 เล่ม คือ

1.ข่าวการหายไปของอาริญาและเรื่องราวอื่น ๆ ของ ศิริวร แก้วกาญจน์ 2.ตามหาชั่วชีวิต ของ ‘เสาวรี’

3.ปรารถนาแห่งแสงจันทร์ ของ เงาจันทร์

ผลงานของศิริวร เขาเน้นคิดและรู้สึกให้ต่างไปจากเดิม ข้อดีของเขาอยู่ตรงนี้ การเล่าแบบเรียกร้องความสนใจจากผู้อ่านของเขายังคงเป็นเสน่ห์ของเรื่องอยู่ อย่างเรื่องอีกฟากฝั่งของทะเลขี้ผึ้ง นั้นเป็นโศกนาฏกรรมที่นุ่มนวลมาก เป็นเรื่องของชีวิตที่อยู่กับความจริง ความฝันและความทรงจำ ตัวละครของเขามีส่วนผสมที่ทันสมัย ดังเช่นตัวละครของเงาจันทร์ ต่างแต่สำนวนของเงาจันทร์จะประณีตกว่า ชวนฝันมากกว่า แม้เราจะเคยรู้สึกว่า เงาจันทร์มีสไตล์การเขียนคล้ายแดนอรัญ แสงทอง นักเขียนผู้เป็นพี่ชายของเธอ แต่เงาจันทร์จะมีส่วนอื่นที่ลึกกว่า คือเธอจะไม่เน้นความสะเทือนอารมณ์ที่รุนแรงนัก ขณะที่เรื่องมีพลังลึกเทียบเท่ากัน เรื่องสั้นของเงาจันทร์ค่อนข้างเยิ่นเย้อก็จริง หากแต่ความผสานกลมกลืนและลื่นไหล ชวนให้อ่านจนจบ และดื่มด่ำไปกับอรรถรสของถ้อยคำ เป็นงานเขียนที่แท้จริงอีกเล่มหนึ่งที่ไม่ต้องอิงกระแสใดก็สามารถอยู่ในใจผู้อ่านได้ตลอด ขณะที่ตามหาชั่วชีวิต ของ เสาวรีนั้น มีแรงหน่วงที่หนักแน่น โครงเรื่องที่ชัดเจน และสำนวนแบบกระชับกว่า จึงได้อารมณ์แบบเด็ดขาด

ใน 2 เล่มสุดท้ายที่อยากจัดเข้าคู่กัน เพราะเน้นน้ำหนักไปในที่ทางของปัจเจก หากดูเพียงเปลือกนอก

คือ 1.เคหวัตถุ ของ อนุสรณ์ ติปยานนท์ 2.วรรณกรรมตกสระ ของ ภาณุ ตรัยเวช

 

แท้จริงแล้ว วรรณกรรมที่เปลือกนอกเป็นเพียงเสียงสะท้อนจากปัจเจกนั้น มีแง่มุมที่จะเชื่อมโยงสู่สังคมอยู่เยอะ บางทีอาจมากกว่าวรรณกรรมแนวเพื่อชีวิตสะท้อนสังคมบางเล่มอีกด้วยซ้ำไป แต่นี่ไม่ใช่คำแก้ต่างให้นักเขียนรุ่นใหม่ ที่ถูกกล่าวหาว่ามองไม่พ้นเล็บเท้าตัวเอง และไม่ยินดียินร้ายกับปัญหาสังคม เพราะหากอ่านให้ดี (ตัดเอาคำว่า อ่านไม่รู้เรื่อง ออกไปเสีย) เราจะเห็นความจริงจังกับบริบททางสังคมอยู่ในนั้น ขณะเดียวกันเราจะเห็นความไร้เดียงสาผสมอยู่ด้วย โดยเฉพาะงานเขียนของภาณุ ตรัยเวช นักเขียนหนุ่มไฟแรง มากฝีมือและเป็นที่จับตา โดยเมื่อกลางเดือนนี้ มีบทวิจารณ์งานเขียนของเขาในนิตยสารขวัญเรือน ปักษ์หลังกรกฎาคม 2551 (ฉบับ880) ในคอลัมน์ ดวงใจวิจารณ์ โดยอุทิศ เหมะมูล หนึ่งในเจ้าของผลงานเรื่องสั้นที่ส่งประกวดซีไรต์ ในเล่ม ไม่ย้อนคืน เขาเขียนได้อย่างลึกละเอียด และยกย่องกันจนเกือบจะละเลยพูดถึงแง่ลบบ้าง

อุทิศ เหมะมูล เขียนวิจารณ์เรื่อง ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้ตรอมตรม ของภาณุ ตรัยเวช แต่เชื่อมโยงถึงผลงานเล่มอื่นของภาณุด้วย ขณะเดียวกันบทวิจารณ์ของเขาก็วิพากษ์วงการวรรณกรรมไทยไปพร้อมกัน ขอยกมาให้อ่านกันตรงนี้

การเกิดของภาณุ ตรัยเวช ในฐานะนักเขียนหนุ่มเลือดใหม่ ถือเป็นปรากฏการณ์น่าตื่นใจในแวดวงวรรณกรรมไทยยุคปัจจุบัน ด้วยความสามารถมากหลายของเขาโดยเฉพาะชั้นเชิงทางวิทยาการความรู้ อันเป็นต้นทุนที่เขาได้ศึกษาเล่าเรียนมา ทำให้ “แวดวง” นึกนิยมความสามารถของเขาที่ถ่ายทอดมาในรูปวรรณกรรมสร้างสรรค์ได้อย่างสะอาดหมดจด มีชั้นเชิง และฉลาดเฉลียว จนเกือบทุกคนอยากฝากความหวังไว้กับเขา เรียกเขาว่า ดาวดวงใหม่ในวงการนักเขียนไทย

อุทิศยังเพิ่มเติมอีกว่า เรื่องสั้น ผู้ไร้เหย้า ของภาณุ ในช่อการะเกด 42 นั้นสร้างเสียงฮือฮาด้านความสามารถและชั้นเชิง และกลายเป็นตัวเต็งในบัดดลที่จะได้รับการประดับรางวัลช่อการะเกดในงานที่จะขึ้นช่วงสิ้นปีนี้

พิจารณาตามความคิดรวบยอด ซึ่งสรุปออกมาเป็นชื่อรวมเรื่องสั้น ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้ตรอมตรม สังเกตได้ว่าตัวละครแต่ละเรื่องเป็นผู้ถือครองชุดความรู้หนึ่ง ๆ ซึ่งกำกับความคิดและพฤติกรรมของเขาและเธอ สังเกตได้อีกด้วยว่า ชุดความรู้ซึ่งกลายมาเป็นหลักคิดในการดำเนินชีวิตนั้นล้วนเป็นชุดความรู้ที่เป็นศาสตร์ เป็นวิทยาการ ฯลฯ ความรู้ความเข้าใจของตัวละครเป็นไปในลักษณะดังนี้ ตัวละครส่วนใหญ่จึงรู้เพียงรู้ จึงลุ่มหลงและตรอมตรมเพราะไม่สิ้นความสงสัยแคลงใจ

ความสงสัยเป็นอุปสรรคสำคัญต่อความศรัทธาในการเข้าถึงแก่นของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง แต่ความสงสัยก็เป็นเครื่องมือชั้นดีในการทำความเข้าใจชีวิตและโลก ภาวะขัดแย้งนี้เองที่เล่นล้ออยู่ในพฤติกรรมของตัวละครต่อเหตุปัจจัยของเรื่องราวที่นำเสนอ ฯลฯ

ตัดตอนมานิดหนึ่ง เพราะเขาเขียนยาวพอสมควร ซึ่งการอธิบายเหตุผลที่ชื่นชมผลงานเล่มนี้ชวนคิด และโลดโผนทีเดียว ขณะที่อุทิศเองก็เขียนเรื่องสั้นได้น่าอ่านมาก บางครั้งเรื่องสั้นของอุทิศยังมีข้อดีมากกว่าเรื่องสั้นมากด้วยวิทยาการของภาณุด้วยซ้ำ เพราะมันเต็มไปด้วยชีวิตและความรู้สึกที่แท้ แต่ข้อดีของภาณุนั้นไม่ใช่เกิดจาก ความรู้สึกถึงความขาดแคลนอะไรบางอย่างของแวดวงวรรณกรรมไทยเท่านั้น (วงวรรณกรรมไทยก็เป็นอย่างนี้ อย่างเมื่อก่อนนิยมแพทย์นักเขียน ต่อมาก็นิยมวิศวกรนักเขียน ต่อไปจะนิยมอะไรอีกก็ไม่รู้ได้) เพราะคุณค่าของศาสตร์ความรู้นั้นย่อมมีค่าในตัวมันเอง แต่ศิลป์เป็นงานที่งอกงามออกมาจากความรู้สึก แรกทีเดียวเมื่ออ่านงานของภาณุ เราก็ว่าดีเยี่ยม แต่หากย้อนกลับไปพินิจให้ดี นอกจากความไร้เดียงสาแล้ว เรายังจับได้ถึงความฉาบฉวยอีกจำนวนหนึ่ง นี่เองกระมังที่สังคมยังนิยมชมชอบคนที่เรียนสูงเพราะมีความรู้ดี สามารถจับแพะชนแกะได้อย่างแนบเนียน

แม้ไม่ได้กล่าวถึงวรรณกรรมตกสระ เล่มที่เข้ารอบซีไรต์ ไม่ใช่เพราะไม่นิยมภาณุ ความจริงก็ชื่นชมเขาอยู่มากที่สามารถก้าวออกมาจากบ่อวรรณกรรมที่ย่ำวนกันจนไม่มีที่ให้ย่ำแล้ว แต่เพราะอยากให้อ่านเล่มอื่นของเขาดูบ้าง เผื่อว่าจะมีอะไรให้คิดเล่นสนุก ๆ บ้าง และหากใครชอบเรื่องแบบตู้เย็นที่มีอะไรประหลาดมากกว่าจะเรียกได้ว่าตู้เย็นก็ควรหาเล่ม เคหวัตถุ ของอนุสรณ์ ติปยานนท์ มาอ่านเสีย เขามีสำนวนการเขียนที่ค่อนข้างจะยืดยาดอยู่สักนิด แต่ทันสมัยเหมือนชีวิตคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ในเมืองใหญ่ งานเขียนของอนุสรณ์นั้น ค่อนข้างจะเป็นวิชาการตรงที่เขามีความพยายามอย่างหนึ่ง เพื่อจะสร้างเรื่องขึ้นมาให้สนองกับข้อคิด หลักปรัชญาตะวันตกที่เขานิยมชมชอบ แต่มีสองข้อที่อนุสรณ์กับภาณุคล้ายกันคือ บทสรุปของพฤติกรรมตัวละครในเรื่องที่ล้วนแตกตัวออกมาจากแนวคิดเรื่องแรงขับทางเพศที่สะท้อนเป็นบุคลิกภาพของซิกมุนด์ ฟรอยด์ ใครที่ไม่นิยมคุยฟุ้งเรื่องเพศหรือหัวโบราณอย่างเรา คงไม่ชอบใจ

โดยภาพรวมแล้ว 9 เล่มที่เข้ารอบสุดท้ายมาล้วนเป็นเรื่องสั้นที่น่าอ่าน ขณะเดียวกันเราก็ไม่ควรละเลยเล่มอื่นหรอกนะ ก็อย่างที่เคยเขียนไว้ แม้บางเล่มจะมีเรื่องดีเยี่ยมเพียงไม่กี่เรื่องก็ควรตำหนิหรือเสียอารมณ์ เพราะวงวรรณกรรมไทยยังนิยมพิมพ์งานแบบเดี่ยว ๆ อยู่ ที่สำคัญอย่ามัวให้สื่อวรรณกรรมที่คล้ายจะทรงอิทธิพลคอยชี้แนะชี้นำอะไรเลย เราเองต่างหากเป็นผู้เลือก ถ้าผู้อ่านเป็นผู้แสวงหาทางเลือกให้ตัวเองได้ อิทธิพลของสื่อที่กุมชะตากรรมยอดขายหนังสืออยู่ก็คงจะสิ้นฤทธิ์ไปได้บ้าง หวังว่าเราจะเป็นผู้ก้าวออกมาจากสถานภาพของผู้จำต้องเสพตามกระแสนิยมหรือกระแสไม่นิยม เลือกในสิ่งที่เรารักโดยแท้เถิด.

[ Permalink ] . [ 50 ความคิดเห็น ]  

ดีใจจัง มีคนเขียนถึงหนังสือเข้ารอบซีไรต์แล้ว รู้สึกว่าปีนี้ช่างเงียบเหงาเสียนี่กระไร กระแสการเมืองออกจะร้อนแรงซะขนาดนั้น ใครจะมาสนใจติดตามอ่านหนังสือรางวัลวรรณกรรมกันล่ะจริงมั้ย ต่อให้เป็นซีไรต์ก็เถอะ อ่านที่เขียนมาข้างต้นนี้แล้ว ก็ยังไม่แน่ใจว่า "นายยืนยง" ได้อ่านทั้ง 9 เล่มหมดหรือยังนะ แต่ถ้าอ่านแล้วก็น่าจะมีอะไรให้เป็นข้อสังเกตได้มากกว่านี้ หรือมีเนื้อเน้นๆ ซะหน่อย รออยู่ว่าจะมีใครเดาใจกรรมการได้เจ๋งๆ ซะที หรือว่ามติของกรรมการตัดสินก็ไม่ชวนให้ลุ้นกันแบบปีก่อนแล้ว นักอ่านคงจะรู้สึกจืดๆ มาตั้งแต่รอบคัดเลือกแล้วกระมัง เราอ่านแล้วก็ไม่รู้จะหันไปคุยกะใคร ลุ้นๆ ว่า ซีไรต์ปีนี้น่าจะเล่มบางๆ นะ ว้า...จะคุยกะใครดีถึงออกรส

ชื่อยืนยง ใช่ยืนยัน
ชื่อสวรรค์ อาจลงนรก
สัจธรรมไม่เคยตลก นายยืน ณ เชิงตะกอน
นั่นเป็นเนื้อเพลงตอนใดตอนหนึ่งของเพลงยืนยง
ที่ไม่แน่ใจว่ายืนยงแต่เอง หรือน้องบ่าวแต่งให้
เพราะหลายๆเพลงที่น้องบ่าวแต่ง แต่ชื่อพี่บ่าว อาทิเพลง...

อะไรๆก็ไม่แน่นอน เหมือนรางวัลซีไรต์
ที่ว่าไม่แน่นอน ก็แน่นอนว่าเรื่องใดรเรื่องหนึ่งใน9เล่มต้องได้
ที่ว่าแน่นอน จึงไม่แน่นอนว่าใครจะได้

เป็นไปได้ว่า ปีนี้ มากเล่มเข้ารอบไป ตั้ง9เล่ม
ถาม ก็แล้วทำไมไม่10
ผมไม่แน่ใจว่า กฎ กิตกา มารยาทของรอบคัดเลือกคืออะไร กี่เล่ม
ถ้าบอกว่า5-7เล่ม ก็ได้รู้ได้รับทราบ
ทว่า บางปี5เล่ม(เข้าใจว่ามี)บางปี8ไม่แน่ใจว่าเคยมีถึง10ไหม
เพี้ยน พอสมควรกับมาตรฐานการเข้ารอบ
ข้อคิด เอาเป็นเปอร์เซ็นต์เลยดีไหม
100เล่มเอา10 ถ้า80ก็เอา8
แหม อีก1เล่ม ในมาตรฐานเทียบเคียง9เล่มคงมีอยู่ มีอยู่ประมาณ20เล่มเห็นจะได้
หรือเค้าพิจารณาตามความหลากหลาย เอาที่เนื้อหา
ตาย อย่างนั้นตาย เป็นเกณฑ์แนวเนื้อหา แบบเนี้ย ไม่ซ้ำซ้อน โดดเด่น
เช่นว่า โอ่ เพื่อชีวิต แนวสมจริง ครึ่งนึง หนึ่งในสี่
เอาสัก2-3เล่มพอ เอาหัวๆว่างั้น
ทีนี้เอาแนวปัจเจก เซอร์ๆ สักชุดนึง

(ต่อ)4-5เล่ม ที่เหลือแนวทดลอง1-2เล่ม
ได้ล่ะ
เปรียบเทียบดูสิ แนวสมจริงเพื่อชีวิต 20เล่ม 10เล่มดีกว่า4-5เล่ม แนวไหนต่อแนวไหนตั้งลุย(มาก)
รู้สึกว่าการพิจารณาวรรณกรรม ขาดมาตรฐาน ทางแท้จริง แต่ติดกับภาพ การปั้นแต่ง มาโดยตลอดในระยะหลัง
นี่คือความจริงข้อหนึ่ง จริงไม่ ใช่หรือเปล่า
ดุลพินิจไร้กรอบ ก็ไม่ต่างจากอีโก้ หนีข้อครหา นินทา ช่องโหว่ไม่พ้น
เอากลับกัน ถ้ายึดตามเปอร์เซ็นต์70เล่มเอาเข้า7ก็ได้บีบกรอบการคัดเลือกเข้ามา
ก็ถ้าแล้วปีนั้น40เล่ม พิจารณาตามาตรฐาน อย่าง เอ้า อย่างปีนี้ ถ้า9เล่มได้เอาสัก12ปะไร (ให้โอกาสๆ) หรือสัก20ก็ไม่เป็นไรนี่ มาตรฐานเรื่องสั้น วรรณกรรมบ้านเรามันจะหนีกันสักแค่ไหนเจียว และนี่ก็พูดตามจริง ก็ถ้าปีนั้นเค้าส่ง50เล่ม แต่โอ้โห 20เล่มนี่สูสีมาก คุณภาพสูงด้วย จะเอากี่เล่มล่ะ เอา7เล่ม8เล่ม ก็แล้วทำไมไม่เอา10 หรือ15 หรือแค่5 ตามแนวเนื้อหา รูปแบบ หรือ ฯลฯ
เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าการพิจาณาตัดสินอะไรต้องมีกรอบเบื้องต้นที่ชัดเจน อย่าเอาตามอำเภอใจ เพราะยังไง ซีไรต์ก็ได้ชนะเลิศรางวัลเดียว ก็ให้โอกาสเค้ามากๆหน่อยสิ ตัดเค้าทำไม คุณภาพสูสีกัน ทำไมต้อง9 อีกเล่มนึงล่ะ ของนายนั้น

(ต่อ)มันเทียบเคียงได้อยู่แล้ว ดีกว่าด้วยซ้ำไปมั้ง เอ้า เอาจริตกรรมการ ถ้าอย่างนั้นกรรมการ ต่างกรรมต่างวาระก็ตามยถากรรมด้วย คือจริต หรือดุลยพินิจกรรมการน่ะถูกแล้ว แต่กรอบมีให้ด้วยให้ชัดดีกว่านะครับ บางปี5บางปี9นี่มันอีหลักอีเหลื่อ

ความอีหลักอีเหลื่ออีกอย่างของการพิจารณาคือ กรรมการคัดสรร คัดออก ว่าใดเข้าไม่เข้าประเภท ตลกมาก ก็คือตลกว่า เค้าเอาอะไรมาเป็นเกณฑ์อีกนั่นแหละ ผมเคยได้ยินว่ากรรมการท่านหนึ่งบอกกับพี่กวีซีไรต์ปีล่าสุดที่ส่งเรื่องสั้นเข้าประกวดรางวัลอินดี้ บุ๊คๆ อะหวอดๆ เซ่ว่งเซเว่นหรืออะไรก็ไมรู้แหละว่า เสียดาย ท่านส่งผิดประเภท อ่านดี อ่านมัน สนุก แปลกใหม่ในสำนวน แต่น่าจะส่งประเภท สารคดี ไม่ใช่เรื่องสั้น เอ้า นั่นเป็นทัศนะส่วนตัวนะครับ คล้ายๆ กับว่าท่านเห็นว่าในขณะท่านเป็นกรรมการตัดสินเรื่องสั้น ท่านพิจารณาว่านั่นน่าจะเป็นงานเชิงสารคดี ไม่แปลกอะไรหรอกครับ และก็ถูกต้องด้วย ด้วยดุลพินิจกรรมการ ในด้านเนื้อหาสาระแค่กรณีตัวอย่างยกให้ฟังว่า เมื่อมาถึง ดุลยพินิจที่ต้องคัดเข้าคัดออก ประเภทวรรณกรรมที่ส่งเข้าประกวดนั้น จะเอาอะไรเป็นเกณฑ์เบื้องต้น จำกันได้ งาน ม้าก้านกล้วย กรรมการอะไรสัก

(ต่อ)ท่านหนึ่ง ถ้าจำไม่ผิด ท่านประยอม ซองทอง บอกว่า ม้าก้านกล้วยนิยายเชิงร้อยกรองด้วยซ้ำไป มีตัวละคร มีประเด็น มีจุดไคลแม็กซ์ ฯลฯ อะไรต่ออะไร อ้าว ถ้าอย่างนั้น(สมมุติกรรมการเห็นเหมือนกัน รอบคัดเลือก ก็โดนคัดออก ) เป็นต้น มีบทกวีอย่างแขนของคำ ของเรืองเดช หรือของใครอีกสักคนที่พูดถึงเหตุผลของเด็กหนีโรงเรียน เป็นบทกลอน บทกวีว่านั้น หลายคนบอกนั้นเป็นเรื่องสั้นทีเดียว หรืออย่างวาณิช จรุงกิจอนันต์ เคยบอกไว้ในรวมเรื่องสั้นซอยเดียวกันว่า บทกวีบทหนึ่งในเล่ม ถือว่ามีองค์ประกอบของเรื่องสั้น ผมจึงถือว่าเป็นเรื่องสั้นด้วย ตายละหว่า
ขอบกรุง ของราช รังรอง เราจะถือเป็นเรื่องสั้น บทกวี หรือนิยายดีละนี่ หรือความเรียง ประเภทสารคดี เชิงวรรณศิลป์ ซึ่งประเด็นหลังนี่ผมจะขอพูดถึงความเห่ยไม่เอาอ่าวของแวดวงซีไรต์ด้วย ถ้ามีอารมณ์พอเพียง
ไม่ได้นะครับ ที่จะไปบอกว่า ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน ของวินทร์ เลียวารินทร์ เป็นสารคดี หรือเป็นอาชญากรรม ต้องไปดูครับว่า เค้าระบุไว้ในหนังสือ ซึ่งมีหมายเลขมาตรฐานหนังสือISBN ว่าเป็นประเภทอะไร เท่านั้น อย่าไปทึกทัก และถ้าไม่ระบุ ค่อยพิจารณาก็ไม่ได้ ตัดทิ้งเลย ไม่งั้นเป็นปัญหาแต่ต้น

(ต่อ)เช่นเค้าจะส่ง หนังสือ(ที่ดูเหมือนว่า)เป็นรวมเรื่องสั้น(อาจจะเป็นงานชุดหรืองานแช็ต)อะไรก็แล้วแต่ ถ้าในเล่มมันระบุว่าประเภทนิยาย ก็(อย่าแส่)ไปคัดออก แต่ให้ดันเข้าไปเลย แล้วนั่นถึงเป้นหน้าที่ของกรรมการรอบคัดเลือก ว่านี่ใช่นิยายหรือเรื่องสั้น หรือความเรียงเชิงร้อยแก้ว ที่เป็นบทกวีได้ เอ้า อย่าง หยดน้ำตาของกาลเวลา ของอังคาร กัลยาณพงศ์ ล่ะ ท่านว่าเป็นกวีไหม หรือเป็นนิยายหรืออะไร หรือความเรียงความร่ายแนวใหม่
ทุกอย่างใช้ ทฤษฎีเชื่อมโยได้หมดแหละครับ ถ้าจะใช้ตรรกะเอามาอธิบาย ด้วยหลักวิชาหรืออีโก้
ยังไม่อยากพูดถึงเรื่องบทกวี กลอนเปล่า ที่เอามาปะปนกับฉันทลักษณ์ แล้วพิจารณาร่วมกันว่าเป็นบทกวี เขียนถูกผิดฉันทลักษณ์ได้ไง ก็ในเมื่อเรามีกลอนเปล่า กลอนปล่อย แบล้งเวอร์ดฟรีเวิร์ดนั่นอยู่ด้วย ทั้งกลอนหวานแหวว กลอนบ้างไม่กลอนบ้าง เช่น นับแต่มือสีขาวของศักดิศิริ กลอนปล่อยของศุ บุญเลี้ยง กลอนแบบกุดจี่ มันผิดฉันทลักษณ์ทั้งนั้น แต่ก็ปล่อย ครั้นอังคารอีกล่ะ หลุดฉันทลักษณ์ได้ แต่นอกจากนั้น ไม่ได้ เอาอะไรเป็นความยุติธรรม ทำไมต้องฉันทลักษณ์ เอาอะไรมาทึกทัก หมายความว่าทำลายฉันทลักณ์ ทำลายรากพังครืน

(ต่อ)ด้วยวัฒนธรรมที่รับมาจากอื่น จริงๆแล้วเป็นเรื่องของระเบียบแบบแผน และตรรกะภาษา ในการประกอบกันขึ้นเป็นรูปแบบของกวีนิพนธ์ จะเป็นอื่นไปไม่ได้ อันนี้เว้นไว้พูดในกรณีต่อไปภายหน้า
ทีนี้ปัญหามันก็คือ ถ้าจะเอาสารคดีเข้ามาประกวดประเภทวรรณกรรมสร้างสรรค์ด้วย
ถามว่าคุณเข้าใจหรือวางนัยยะของคำว่าวรรณกรรมไว้ตรงไหน วรรณศิลป์คืออะไร แยกหรือไม่แยกออกจากกัน ระหว่างงานแนวเรื่องจริงกับเรื่องแต่ง หรืองานอ้างอิงกับงานสร้างสรรค์ งานเชิงข้อเท็จจริงกับจินตนาการ เลอะเทอะเปรอะเปื้อนกับมาตรฐาน
งานสารคดีควรเป็นอย่างไร ลูกอีสาน ซีไรต์เล่มแรกเป็นอะไร สารคดี หรือนิยาย (สมัยนั้นยังไม่มีประเภทสารคดี ยึดคืนได้ไหม นั่นน่ะมันสารคดี แถมให้ผิดประเภทอีกตะหาก จริงๆแล้วเป็นแค่เรื่องเล่า อัตชีวประวัติเท่านั้น เรื่องช่างสำราญ ของเดือนวาด พิมวนา ก็เป็นแค่เรื่องเล่าสำหรับเด็กเท่านั้น หาใช่นิยาย หรือนิยายเยาวชนไม่ เพราะตัวละครไม่ได้เปลี่ยนพฤติกรรมของตัวเองเลย จบไหม ไม่จบ
สารคดี ยังไม่รู้จักตัวเอง ยังเถียงกันไม่จบเลยว่า ตัวกู-สารคดี มีเกียรติมีศักดิ์ศรียังไงแค่ไหน สารคดีมีตั้งหลายประเภท ประเภทท่องเที่ยว บันเทิง อัตชีวประวัติ

(ต่อ)วิชาการ สารคดีประกอบภาพ ฯลฯ อีหรอบเดิม กับแนว แต่ละแนวก็มีรูปแบบของตน จะมาประกวด(ร่วม)กันได้ยังไง แล้วนี่ยังมาเข้าร่วมประชันเวทีซีไรต์ เวทีรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์แห่งอาเซ๊ยน เฮ้อ แล้วต่อไปก็วิชาการสร้างสรรค์แห่งอาเซ๊ยน คุณไม่เชื่อลองไปอ่านพระไตรปิฎก อัลกุรอาน หรือไบเบิ้ลดูสิ ตามรอยอรหันต์ หรือพระไพศาลดูสิ นั่นน่ะวรรณกรรมชั้นเลิศทั้งนั้น สารคดีดีๆเทียบไม่ได้ด้วยซ้ำ
เพราะฉะนั้น งานเขียน ประเภทวรรณกรรม ก็ควรจะแยกแยะให้ชัด ว่าอะไรอยู่กลุ่มไหน แล้วอย่าเอามาปะปนกัน ในเวทีเดียวกัน ไม่ว่าคุณจะประกวดสารคดีสร้างสรรค์ เรื่องสั้นดีเด่น กวีนิพนธ์ยอดเยี่ยม รูปแบบอย่างบทละครเป็นแขนงวรรณศิลป์ หรือวรรณกรรมแน่
แต่สารคดี อัตชีวประวัติ งานวิชาการทั้งหลายแหล่ก็เป็นวรรณกรรม มี/หรือวรรณศิลป์ทั้งนั้น และมันก็มีศาสตร์และมีศิลป์ในตัวของมันเอง แต่มีรูปแบบ นั่นคือสิ่งที่เราต้องพิจารณาให้เห็นแยกแยะให้เป็นกันเสียก่อน ถึงจะบอกจะหาสารคดีที่ดี วรรณกรรมเรื่องสั้นบทกวี บทละครที่ดีได้ ถ้าอย่างนั้นคุณก็เอารางวัลภาพประกอบยอดเยี่ยม กับจดหมายลูลาร์แบบ หรือหนึ่งทรรศวรรษขวากหนามศาสนาของส.ศิวรักษ์ มาร่วมขบวนด้วย

และซีไรต์แต่ละปีก็จะมีเรื่องสั้น บทกวี นวนิยาย ปรัชญา สารคดี อัตชีวประวัติ วิทยานิพนธ์ งานวิจัย และนิทานสำหรับเด็ก ฯลฯ เข้ามาพิจารณา
ถ้ากรรมการหรือผู้ทรงคุณวุฒิในแวดวงวรรณกรรมบ้านเราไม่กลับมาสังคายนากันตรงแถวนี้ก๋อน ก็อย่าหวังว่าวรรณกรรมไทยจะคืบหน้าไปไหน นั่นหมายถึงกระบวนคิดกระบวนทัศน์ของคนก็จะเป็นเช่นนั้นด้วย

ณ วาระโอกาสได้เข้ามาแวะเยี่ยมเยียนนี้ ผมขอแสดงข้อสรุปข้างต้นไว้แค่นี้ก่อนว่า
หนึ่ง ควรกำหนดสัดส่วน เป็นมาตรฐานให้ชัดเจนในการคัดสรร เป็นจำนวนเปอร์เซ็นต์ ทำให้เกิดดุลยพินิจที่เบ็ดเสร็จเด็ดขาดชัดเจนขึ้น ไม่อย่างนั้นก็จะเท้าความกลับไปกลับมาไม่สิ้นสุด เพราะนั่นถึงอย่างไรก็ได้รางวัลชนะเลิศรางวัลเดียว เราจะได้กระบวนการและขั้นตอนที่อยู่ในกรอบการพิจารณาตัดสินรางวัล ที่เป็นหลักการกับดุลพินิจด้วยกัน เป็นเบื้องต้น

สอง กรณีการคัดสรร คัดเข้าคัดออก ให้พิจารณาตามเอกสารระบุ คือประเภทของปีนั้น ต่อให้เขียนมาเป็นรูปแบบกวีนิพนธ์หรือฉันทลักษณ์ ถ้า(หนังสือ)เขาระบุว่าสารคดี เรื่องสั้น หรือนวนิยายก็ให้รับ(เข้า)ไว้พิจารณาในเบื้องต้น เช่นขุนช้างขุนแผน ถ้าระบุว่ากวีนิพนธ์ก็ให้พิจารณารับหรือไม่รับไว้

(ต่อ)ตามนั้น อนึ่ง ถึงเขียนเป็นเรื่องสั้นชุด ระบุว่าเป็นประเภทเรื่องสั้น แต่ส่งปีนิยายก็ให้พิจารณาว่ารับหรือไม่รับตามประเภท มิใช่เนื้อหา แต่ถ้าเรื่องสั้นชุด เขียนเป็นเชิงนิยาย ระบุว่าเป็นนิยาย ส่งปีนิยายก็ให้พิจารณารับไว้ เป็นต้น กรรมการคัดสรรรอบตัดเลือกต้องมีเกฎณฑ์ดังนี้เป็นเบื้องต้น ห้ามพิจารณาตามตาเห็นหรือนึกคิดเอาเอง ถ้าไม่ระบุให้ถือว่าผิดกติกา เพราะปีหน้าเค้าก็จะส่งเข้าประกวดบทกวีด้วยเรื่องสั้นชุดและนิยายด้วย

สาม สารคดีควรมีศักดิ์ศรีของตัวเอง ไม่ใช่ทอดตัวเองมาให้วรรณกรรมพิจารณาว่าตัวเองดีพอเป็นวรรณกรรมหรือไม่ อนึ่งสารคดีต้องมีกฎเกณฑ์ในการเป็นสารคดี เช่นเดียวกับเรื่องสั้น บทกวี นิยาย หรือวิทยานิพนธ์ ปรัชญา วิชาการ ซึ่งเราจะพิจารณาแยกแยะได้ว่า อันไหนคือข้อเท็จจริงอิงอ้าง อันไหนคือสัจธรรม ประเภทของวรรณกรรมและวรรณศิลป์จึงมีขอบเขตที่อยู่ที่ยืนอัตลักษณ์ หรือความจำเพาะและตระกูลของตัวเองได้
สารคดีก็ต้องมีความเป็นตัวของตัวเองว่าคืออะไร แต่ถ้าแยกเป็น2ประเภทใหญ่ในงานเขียน สารคดีต้องอยู่ประเภทใดประเภทหนึ่ง
ถ้าพูดอย่างถึงที่สุด งานวรรณกรรมประเภทหนึ่ง เป็นเพียวอาร์ต คือไม่มีองค์ประกอบอื่น

(ต่อ)นอกจาก เครื่องมือชนิดเดียว ชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่นวรรณกรรมหรือวรรณศิลป์ประเภทเรื่องสั้น บทกวี นิยาย ก็ต้องมีเครื่องมือเป็น "อักษร"(ล้วนๆ) จิตรกรรมก็ต้องเป็นภาพ(ล้วนๆ)มิใช่ภาพประกอบคำหรือคำประกอบภาพ เช่นเรื่องเรื่องสั้นแนวทดลองของวินทร์ ที่มีขีดฆ่า มีการเน้นตัวอักษร หรือใช้เทคนิคทางช่างทางการออกแบบมาใช้ หรือวรรณกรรมประเภทวรรณรูปที่จ่าง แซ่ตั้ง นำมาใช้ ถือว่ายังไม่สมบูรณ์ และ/หรือมั่ว และทำให้เลอะเทอะเปรอะเปื้อนต่อแวดวง รวมทั้งเป็นโมฆะกวีและวรรณกรรม
แน่นอนรวมทั้งว่า วรรณกรรม ประเภทใดหนึ่ง เช่นวรรณกรรมสร้างสรรค์แห่งอาเซียน หรือซีไรต์ นี้ก็ควรจะเป็นดังว่า วรรณกรรมที่แท้จริงๆเป็นเพียวอาร์ต ไม่มีอ้างอิง และอยู่ได้100ปีเป็นอย่างน้อย หรือเกิดความเปลี่ยนแปลงทางภาษาหรือหมดยุคสมัยนั้นที่จะเข้าใจได้อีกต่อไป เช่นอักษรพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ เป็นต้น

โอกาสหน้า ถ้ามีเวลาจะเข้ามาแสดงข้อคิดเห็นต่อครับ

น่าสนใจมากกับงานเขียนทั้ง9 ที่แนะนำ รวมทั้งประเด็นอิทธิพลของสื่อในงานวรรณกรรม


ขอชื่นชมคุณจรดล ใต้ดินที่วิจารณ์ได้เฉียบคมยิ่งนัก

เฉียบคมหรือไม่ ไม่แน่ใจไม่ทราบ แต่ไร้กระบวนท่า แน่นอน คือผมก็วิจารณ์ไประเรื่อยน่ะครับได้ แต่จะเอาหลักวิชา อ้างอิงภาษาต่างประเทศอะไรพวกนี้ไม่สันทัดครับ เพราะฉะนั้นจะไม่เสียเวลาในการเอาภาษาต่างประเทศมาเขียน ถ้าเขียนก็ว่าวทับศัพท์ไปเลย
ขอบคุณคุณหญิงใบ้มากที่เข้ามาค้อมเม้นท์

ผมเองไม่ได้อ่านเรื่องสั้นทั้ง9เล่มหมด บางเล่มอ่านหมดเล่ม บางเล่มอ่านครึ่งเล่ม บางเล่มอ่านสองสามเรื่อง และบางเล่มไม่ได้อ่าน หรืออาจอ่านเรื่องเดียวเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เพราะเคยอ่านผ่านหน้านิตยสาร ฯลฯ
คงต้องอ้างอีกแหละ ที่วาณิช จรุงกิจอนันต์บอกว่า การอ่านงานของใครบางคน ถ้าอ่านเพียงบางชิ้นบางช่วงอาจจะตัดสินหรือบอกอะไรชัดมากไม่ได้ว่างานเขาระดับไหน เพราะบางชิ้นบางช่วงคนเราก็เขียนดีเขียนด้อยกันได้ แต่ถ้าหากได้อ่านรวมเล่มที่เป็นเรื่องเป็นราวเขาสักเล่ม หรือติดตามอ่านงานแบบสม่ำเสมอ แม้ไม่ทุกชิ้น ก็พอจะทราบองค์ความคิด หรือฝีมือของคนเขียนนั้นได้แล้วว่า ประมาณไหน โดยเฉพาะถ้าได้อ่านงานตามหน้านิตยสารมาบ้างแล้วมาอ่านรวมเล่มก็จะพิจารณาได้เลยว่ามีฝีมือระดับไหน
แต่งานซีไรต์มันไม่มีมาตรฐานอะไรหรอกครับ เป็นงานที่ต้องให้กันทุกปี ดีไมดี

ระดับไหนก็ต้องเอา ไม่เหมือนการประกวดวรรณกรรมบางประเภทที่ปีนี้ไม่มีรางวัลชนะเลิศ ทีนี้เราจะพิจารณาระดับของงานซีไรต์ได้อย่างไร ถ้าขาดการเทียบเคียงกับงานอื่นๆ โดยเฉพาะงานที่เข้ารอบมาด้วยกัน ถ้าเห็นกันชัดๆนั่นละ จะทำให้เห็นมาตรฐานของซีไรต์ว่าไม่ได้มาตรฐาน (อย่างไร) เทียบกับเล่มนั้นเล่มนี้แล้ว อันนี้จะเป็นพื้นฐานที่นำไปสู่ดุลยพินิจของกรรมการในคราวครั้งต่อไป คือพูดง่ายๆว่าเปิดโลกทัศน์วรรณกรรมวิจารณ์ออกไป ซึ่งสิ่งที่ได้ก็คือแวดวง แต่ที่ตัดสินไปแล้วก็คือตัดสินยอมรับในตัวรางวัล หากแต่วิพากษ์วิจารณ์ได้นั่นเอง การทำให้กรรมการเสียหน้า จนมุม โดยเทียบเคียงทำนองนี้คือการพัฒนาวรรณกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำคำประกาศ อันหมายถึงทัศนะกรรมการโดยสรุปมาวิพากษ์วิจารณ์ย้อนแย้งได้นั้น ถือว่าควรกระทำ (รวมทั้งอภิปรายสนับสนุนว่าดีตามที่เห็น) ทำให้เราเห็นมาตรฐานของงานว่าได้หรือไม่ได้มาตรฐานอย่างไรเมื่อเกิดการเทียบเคียง หรือชี้ให้เห็นอย่างทะลุปรุโปร่งว่ามันไม่ดีอย่างไร หนึ่ง สอง สาม สี่ อย่างเช่นปีสองปีที่วาณิช จรุงกิจอนันต์ วิพากษ์วิจารณ์อัญชัน วิมล หรือและหลายๆคนวิพากษ์วิจารณ์ม้าก้านกล้วย หรืออย่างปีที่วาวแพรวโต้

ไพลิน รุ้งรัตน์ เป็นต้น คือมาตรฐานซีไรต์(ที่ต้องได้ทุกปี)ต้องสร้างตรงนี้ ตรงที่การวิพากษ์วิจารณ์แสดงเหตุแสดงผล เมื่อประกาศออกมาแล้ว ว่าได้ หรือไม่ได้ มาตรฐาน ซีไรต์ก็จะมีมาตรฐานของตัวมันเอง เป็นเกณฑ์เป็นกรณีตัวอย่าง ว่าใช่หรือไม่ใช่เล่มนี้เล่มนั้นอย่างไร ปีนั้นปีนี้สมศักดิ์ศรีหรือไม่ เพราะถึงอย่างไร ไม่ว่างานจะได้หรือไม่ได้ซีไรต์ประทับตรา มันก็ยังเป็นงาน(ที่ดีและไม่ดีโดยตัวมันเองอยู่แล้ว)
ปีนี้(หรือปีไหน)ก็เช่นกัน กับการที่จะต้องวิพากษ์วิจารณ์เรื่องที่เข้ารอบ(ก่อน)นั้น จำเป็นอย่างแรกที่จะต้องวิพากษ์วิจารณ์ไปตามครรลอง กล่าวคือวิพากษ์วิจารณ์ทั่วไป ในเล่มที่น่าสนใจ หรือไม่ดี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเล่มที่น่าสนใจ เพื่อให้เห็นมาตรฐาน แต่ครั้นเข้ารอบแล้ว การจะไปหยิบงานอื่นๆที่ไม่เข้ารอบมาเจียรนัยทั้งหมดนั้น เห็นทีจะยาก เพราะเล่มที่เห็นว่าดีหรือไม่ดี ต้องอ่านแล้วด้วย ว่างั้น เพราะฉะนั้น ลำดับต่อไปก็คือการหยิบงานทีเข้ารอบมาพิจารณา เป็นชิ้นเป็นเรื่องเป็นเล่ม เพื่อเทียบเคียงในกรอบนี้ต่อไป (ไม่ได้หมายความว่าจะวิพากษ์วิจารณือื่นๆที่ไม่เข้ารอบไม่ได้) เพราะงานเข้ารอบเป็นกระบวนการหนึ่งของการตัดสิน

ไม่ใช่ความพอใจหรือไม่พอใจ
อย่างไรกรรมการก็ต้องมีหน้าที่คัดเลือกงานเข้ารอบ และมีคนที่พอใจไม่พอใจ ไม่จบสิ้น
ในกรอบของงานเข้ารอบ จึงเข้าสู่กระบวนการสร้างมาตรฐานแรก ของวรรณกรรมสร้างสรรค์แห่งอาเซียน เพราะสามารถที่จะชี้ไปถึงงานที่ดีที่ไม่เข้ารอบ และงานที่ดีที่เข้ารอบ และงานที่ดีทีควรได้รับการตัดสิน ถ้าสามารถชี้ได้ ก็ทำให้เห็นแต่เบื้องแรกว่ามาตรฐานซีไรต์ปีนี้ อยู่ในระดับไหนแล้ว เพราะมันมาทั้งกระบวน คือคนคัดเลือกด้วย อย่างน้อยที่สุดถึงงานเข้ารอบจะต่ำมาตรฐาน เราก็จะได้งานที่ถูกตัดสินให้ได้รับรางวัลมีมาตรฐานที่สุด ตามข้อเท็จจริงเป็นอย่างน้อย หรือเล่มที่ดีที่สุดในประดาเล่มที่ด้อย(แต่เข้ารอบ)ว่างั้น อย่างน้อยที่สุดเรา(คนวิพากษ์วิจารณ์)คือผู้ที่ช่วยสร้างมาตรฐานให้รางวัลด้วย ไม่ว่าจะเห็นหรือไม่เห็นด้วยก็ตาม

วรรณกรรมที่เข้ารอบซีไรต์ประเภทเรื่องสั้นปีนี้ มีจำนวน9เล่มดังที่นายยืนยงให้ภาพรวมไว้แล้วนั้น ถือเป็นกระบวนการหนึ่งที่ขับเคลื่อนวรรณกรรมสร้างสรรค์แห่งอาเซียนแล้ว น่าจะได้นำไปโพสต์หรือเผยแพร่ผ่านสื่อสิ่งพิมพ์อื่นๆด้วย
ถ้ามันประกาศซีไรต์แล้ว ดัง อาจจะด้วยอะไรสักอย่าง เช่นไม่พอใจ หรือชื่นชม

ไม่ว่าจะมาด้วยความดังประเภท ว่ากันว่า...เพราะ ซุปเปอร์สตาร์ เช่นปีของปราบดา หยุ่น หรือดังประเภทถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างม้าก้านกล้วย ผิดพลาดคลาดเคลื่อนอย่าง ประชาธิปไตยบนเส้นขนาน ของวินทร์ อัญมณีแห่งชีวิต ของอัญชัน อมตะ ของวิมล หรือไม่ถึงชั้นเช่นบ้านเก่า ของโชคชัย คือดังบ้างพอดังๆบ้าง(ก็ยังดี) จะด้วยเหตุใดก็ตามแต่ นั่นคือการตัดสินประหาร(งานอื่นๆ)แล้ว ก็อีกกระบวนการหนึ่ง ไม่ได้ช่วยอะไรนัก โดยเฉพาะเล่มที่ถูกประหารในรอบสอง เป็นต้น เพราะฉะนั้นเมื่อผ่านกระบวนการตัดสินแล้ว ถ้าไม่ได้ช่วย(วิพากษ์วิจารณ์)อะไร ก็ช่วยอะไรไม่ได้ แต่การวิพากษ์วิจารณ์งานที่ได้รางวัลก็เป็นอีกมาตรฐานหนึ่ง ที่ต้องยอมรับ(และไม่ได้ช่วยอะไรให้ดีขึ้น ประการหนึ่งก็คือ งานที่ได้รางวัลนั้นก็ต้องเป็นเล่มนั้นตลอดไป ไม่เปลี่ยนแปลง) ซึ่งแน่นอนว่ามันย่อมมีผลต่อ ระดับมาตรฐาน การเผยแพร่ในวงกว้าง และคุณค่าวรรณกรรม

การประเมินวรรณกรรมมีหลายแบบ นับแต่กาลเวลา การไม่แตะต้อง และตัวมันเอง
การประเมินโดยดูการตั้งชื่อเรื่องก็สามารถประเมินได้ สามารถที่จะเติมเต็มให้ทัศนะต่องานได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การประเมินในเชิงตัดสินในรอบลึกๆ มีความใกล้เคียงสูสีกันมาก จำต้องอาศัยข้อมูล หรือมุมมองอันหลากหลายมาร่วมประกอบการพิจารณาอย่างที่สุด และกล่าวได้ว่าแทบทุกปีต้องมีซีไรต์ แลซีรองเข้ามา ถึงกระทั่งว่าบางปีบางเล่มกำลังจะขึ้นแท่นแล้วยังถูกถูลู่ถูกังลากลงจากปลายสาย ก็มี
ประทานโทษเถอะบางเล่ม ตัดสินกันที่คำผิดคำถูก(พิสูจน์อักษร)ด้วยซ้ำไป
บางปีก็ตัดสินด้วยกระแสความเด่นดัง
อย่าให้บอกเลยว่าปีไหน
มองแง่ดีก็เป็นที่น่ายินดี มองแง่ร้ายก็เป็นที่น่ายินร้าย

ไร่เลียง9เล่มที่เข้ารอบปีนี้ ตามการตั้งชื่อเรื่อง น่าจะบอกกล่าอะไรได้บ้าง อย่างน้อยก็บางเล่ม
เพราะหากบางเล่ม มันเคยสูสีกันขนาดนั้น
บางทีการสังเคราะห์งาน ก็ต้องอาศัยบริบทข้างเคียง อะไรแบบนั้นมาเป็นตัวช่วย ถูกต้องนะครับ

เรื่อง วิปริต ของจิรภัทร อังศุมาลิน ถึงอย่างไรก็เป็นไปไม่ได้ ที่กรรมการจะ(หันมองหน้ากันเลิ่กลั่ก)ประกาศ(อย่างหน้าชื่นตาบาน ภาคภูมิใจ)ว่า...เรื่องสั้น

ซีไรต์ปีนี้คือ วิปริต (โอเรียนเต็ลก็คงทำหน้าจ๋อย) ซีไรต์ปีนี้เรื่องอะไรนะนักเรียน เรื่องวิปริต
ผมว่านะ วิปริต 69 ซี่งเป็นชื่อเรื่องในเล่ม รวมทั้งที่ได้รางวัลประดับช่อการะเกดอะไรสักอย่างจากบก.สุชาติ น่าจะมาใช้เป็นชื่อเรื่อง มันทีเล่นทีจริง และดูเป็นศิลปะ มากกว่าอะไรที่มันโต้งๆ(ไม่ใช่โตงเตงนะ แห่ะๆ) คือเรื่องดี คุณอาไม่แคชื่อเรื่อง ตรงๆ ต้องเล่นกันแรงๆ แบบนี้แหละสังคมวิปริต ร้าวฉานแบบนี้ อะไรทำนองนั้น แต่คำว่าดุลยพินจ กับวุฒิภาวะ การตัดสินใจอะไรบางอย่างเพียงชั่วลัดนิ้วนั้น นำพาโอกาสและวิกฤตมาสู่ได้ อย่างน้อยๆ วิปริต 69 มันเป็นการยั่วล้อ อารมณ์ขัน มากกว่า วิปริต ซึ่งฟังดูแล้ว มันไม่เหมาะที่จะนำไปไหนต่อไหน ทำไม คนที่ทำงานทำการขนาดนั้น ถึงขาดวุฒิภาวะ นึกคิด ชั่วตรองในส่วนนี้เล่า (ยิ่งพูดอาจยิ่งดื้อรั้น) การยอมรับความจริงอย่างหนึ่ง มันอาจสะกิดอะไรต่อมิอะไรได้ งานวรรณกรรมแรงได้ แต่ต้องมีศิลปะ ง่ายๆ เส้นผมบังภูเขา
เรื่องของจำลอง ฝังชลจิตร ก็เหมือนกัน อยู่เมืองลิกอร์ รู้สึกเขาเคยใช้เขียนเป็นชื่อคอลัมน์อยู่ในสยามรัฐด้วย ผมว่าเท่ออก และเป็นการเฝ้ามองโดยไม่ตัดสิน (ตีความตามชื่ออักษร) แต่หากมาใช้

ชื่อรวมเล่มว่า ลิกอร์ พวกเขาเปลี่ยนไป ขาดเลยครับ ขาดศิลปะ
นั่นมันสะท้อนถึงวิธีคิด ของคนเขียน หรือองค์รวมของเขายังไม่ตกผลึก หรือไม่มีโลกทัศน์ เท่าที่ควรนั่นเอง คือยังไม่เป็นอิสะ จงใจ เจตนา และสูญเสีย เพียงแค่ชั่วลัดนิ้วมือนะครับ ได้
อยู่เมืองลิกอร์สิครับ เท่ดีออก
ไม่วิพากษ์วิจารณ์ ชี้นำ ตั้งคำถาม แต่ใช้สายตามอง และ "อยู่เมืองลิกอร์"นะ อะไรทำนองนี้
วิปริตก็เหมือนกัน วิปริต 69 เอ๊ะ อะไรวิปริต69 มันมีอารมณ์ขัน และเสียดเย้ย วิพากษ์วิจารณ์อยู่ในที แต่เป็นการวิพากษ์วิจารณ์อย่างมีศิลปะ
แค่เอาชื่อ วิปริต มาเป็นชื่อหนังสือก็สอบตกแล้ว นี่คือ สิ่งหนึ่งที่สะท้อนให้เห็นทัศนะทางวรรณกรรมได้ อาจจะได้มากด้วยซ้ำไป

บริษัทไทยไม่จำกัด ของสนั่น ชูสกุล ชื่อดีนะผมว่า แน่นอนชื่อไม่ใช่แบบแผน
แต่ เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า ของ จำลอง ฝั่งชลจิตร นั้น มีปัญหา แน่นอน
ผมถึงได้มาลองสังเคราะห์จากการตั้งชื่อ โดยเฉพาะอย่างยิ่งชื่อเจตนาตั้ง หรือเจตนารมย์นั้น สะท้อนอะไร
คนมีปัญหา เรื่องมีปัญหา หรือว่าวิธิคิดมีปัญหา สับสน มาพิจารณาดู

เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า อ้าว แล้

เอาแล้วบะเอ้ย งานนี้ผมว่ามีเฮ จะขออนุญาตcopyไปไว้ในบางส่วนที่พอจะอ่านได้ทั้งหมดได้ไหมครับ คุณจรดล ใต้ดิน ผมว่าสิ่งที่คุณนำเสนอมาน่าสนใจมาก และไอ้ผมมันก็ชอบแบบนี้เสียด้วยไม่ต้องไปอ้างวิชาการให้มากนักอย่าพากันเป็นขี้ข้าฝรั่งหลาย แบบนี้ทั้งจริงใจและตรงใจรับได้ก็รับรับไม่ได้ก้ต้องรับ เพราะมันคือความจริง ในส่วนที่กล่าวถึงงานสารคดีผมเห็นด้วยอย่างยิ่งว่า เราจะเถียงกันหาจุดจบของมันยากทีเดียว แต่เอาเป็นว่าลองดูก่อนก็ได้ไม่เสียหาย ถ้าโรงแรมโอเรียนเต็ลอยากจะให้รางวัลสำหรับงานเขียนประเภทนี้

ครับ ขอบคุณคุณสุมาตรมาก และก็ยินดีที่จะนำบางส่วนไปเผยแพร่ จะตัดทอนอย่างไรก็ตามเห็นควรนะครับ ผมไม่ซีเรียส กลัวแต่ว่าเอาไปแล้วเค้าอ่านกันไม่ค่อยรู้เรื่อง แต่ผมว่าคุณคงตัดทอนบางส่วนบางตอนไปใช้เป็นประเด็นอะไรได้
คือตอนแรกผมก็กะจะร่ายรวดเดียวจบเหมือนกัน คือแบบฉับพลันทันทีน่ะครับ แต่พอพิมพ์ไปมันจำกัดตัวอักษร อารมณ์ก็เลยค้างชะงัก ฉะนั้นถ้ามันไม่ใคร่ปะติปะต่อบ้างก็(ต้องโทษเวบ เอ้ย ก็)ต้องขออำภัยท่านผู้อ่านด้วย

ดีครับ ฟังทัศนะของคุณสุมาตรแล้ว เปิดกว้างดี อย่างที่หลายฝ่ายเห็นกันว่าไม่ต้องเติมคำว่า สารคดีที่มีวรรณศิลป์ เท่านั้นละ ปัญหาก็คือมีระเบียบกฎเกณฑ์ หรือกรอบอะไรบ้าง เช่น จำนวนหน้า ความหนาควรเท่าไหร่ (อันนี้เทียบเคียงกับ..จำนวนเรื่องสั้นคงจำกันได้ในปีที่รวมเรื่องสั้นของเสกสรรค์ ประเสริฐกุล ไม่เข้ารอบหรือไม่ได้รางวัล แล้วมีการพูดถึงกันเรื่องคุณภาพงาน กับจำนวนเรื่องสั้น ซึ่งเขากำหนดว่าไม่ต่ำกว่ากี่เรื่อง แต่งานของเสกสรรค์มีเพียง5เรื่องอะไรทำนองนี้แหละครับ) ตกลงจะเอาคุณภาพหรือจะเอาจำนวน ดูเหมือนเขาจะถกๆเถียงๆกันทำนองนั้น ในทัศนะของผม คุณภาพก็คุณภาพไป(สิครับ)แต่ในระเบียบของการประกวดก็ต้อง

เคารพกติกาของเขา ไม่เอาเรื่องคุณภาพเข้ามาแย้ง หรือเลเพลาดพาดไป นี่เป็นเบื้องแรก
การรับสารคดีเข้าร่วมประกวดก็เหมือนกัน อย่าลืมว่าสารคดีมันก็มีสั้นยาว มีประเภทรวดเดียวจบ เป็นตอน เป็นคนละเรื่องกันก็มี (แม้จะมีแนว เช่นท่องเที่ยว พืช สัตว์)
อย่างไรก็ตามอีกนั่นแหละ ถ้าจะไม่กำหนดก็บอกให้ชัดเจนแต่แรก (แต่อย่าลืมกำหนดในหนังสือว่าเป็นหนังสือประเภท สารคดี ไว้นะครับ ถ้าไม่ระบุให้ตัดออก แล้วต้องให้ชัดเจน เช่นงานปฏิณกะ อัตชีวประวัติ ฯลฯ เป็นหรือไม่เป็น สารคดี
เหมือนที่คุณสุมาตรว่า มันหลากหลายมาก (มากกว่าเรื่องสั้น บทกวี นวนิยาย)
ซึ่งในทัศนะของผมก็คือ ในเมื่อสารคดีเข้ามาร่วมหอลงโรงกับ การประกวดวรรณกรรมสร้างสรรค์แห่งอาเซียนแล้ว ไซร้ สารคดีก็ต้องจัดเข้าประเภท นอน-ฟิกชั่น หรือเรื่องแต่ง ประเภทนำไปอ้างอิง ทางวิชาการใดๆไม่ได้อีกนะครับ นี่คือข้อคิดของผม เพราะมันเป็นวรรณกรรม (ในความหมายพื้นๆ ที่เข้าใจถึงเรื่องสั้น บทกวี บทละคร นวนิยายนะครับ)
ส่วนรางวัลประเภท มูลนิธิอะไรต่างๆ ที่ให้กับงานประเภท ฟิคชั่น ก็จะได้แยกแขนงออกไป ซึ่งส่วนใหญ่ของเขาจะชัดเจน มีหลายๆรางวัลที่ให้รางวัลทั้งประเภทนอน-และฟิคชั่นร่วม

กัน เช่นรางวัลของสมาคมนักเขียน รางวัลนายอินทร์ รางวัลเซเว่นบุ๊ค อินดี้บุ๊ค อะไรต่าง ให้ทั้งประเภทบทกวี เรื่องสั้น นิยาย นิทาน สารคดี ภาพประกอบ วรรณกรรมเยาวชน
ซีไรต์ดูเหมือนจะชัดเจนอยู่รางวัลเดียว ที่ให้ค่าของ"วรรณกรรม"โดยไม่ปะปนกับอะไรอื่น เป็นรางวัลที่โดดเด่น ในระดับภูมิภาคอาเซียน
กลัวก็แต่ว่าต่อไปอดไม่ได้ที่จะนำประเภทอื่นๆมาร่วมประกวดเท่านั้นเอง และให้สงสัยว่าทำไมบ้านเรามันไม่มีประเภทบทละคร เป็นไปได้ครับว่า บทละครอาจหมดยุคของมันแล้ว (สงสัยต้องไปหาบทหนังดีๆมาประกวด แต่ไม่ใช่ลมหลงของชาติ(ซึ่งเขียนเป็นเชิงบทละคร)) ถ้ามองสารคดีเป็นแขนงวรรณกรรมก็เอานะครับ แต่ต้องแยกแยะให้ชัด อย่าให้ไปปะปนกับเรื่องสั้น หรือนิยายชีวิต อะไรทำนองนั้น

ผมก็เลยเลยมาไกล ที่จะพูดถึงวรรณกรรมกับชื่อเรื่อง สะท้อนอะไร
ผมว่าสะท้อนวุฒิภาวะได้ ระดับหนึ่ง
และโดยส่วนใหญ่แล้ว วรรณกรรมที่ขึ้นหิ้ง หรือวรรณกรรมอมตะ ล้วนแล้วแต่ชื่อไม่ยากนะครับ
เจ้าชายน้อย ต้นส้มแสนรัก เพื่อนยาก พี่น้องคารามาซอฟ คนนอก แม้แต่หนึ่งร้อยปีแห่งความโดดเดี่ยว แนวรบด้านตะวันตก เหตุการณ์ยังไม่เปลียนแปลง ก็ไม่ยุ่งยากซับซ้อนอะไร
คือฟังง่าย เข้าใ

ได้ แต่ลองมาดูชื่อเรื่องวรรณกรรมบ้านเรา หลังๆ ชักฟังอะไรยากๆ อย่าง เรื่องเล่าของคนบันทึกเรื่องเล่าที่คนบางคนเล่าให้เขาฟัง อะไรของศิริวร และยังมีอะไรที่ยาวๆฟังยากๆไม่สื่อหลายๆเล่ม เช่น เซ้าท์เศร้า ของธารธรรมโฆษณ์ หรือแม้แต่วรรณกรรมตกสระของภาณุ หรือเคหวัตถุ ของอนุสรณ์นี่ก็เหมือนกัน จนกระทั่งมาถึง เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า คือผมตั้งข้อสังเกตอย่างหนึ่งนะครับ ว่าคงจะได้รับอิทธิพลมาจาก กาเบรียล กาเซีย มาเกวซ อยู่ล่ะ อย่างเรื่องคนจมน้ำตายที่รูปหล่อที่สุดในโลก อาจจะนอกกรอบพิจารณาไปบ้าง แต่เท่าที่สังเกต เรื่องดีๆหลายเรื่องตั้งชื่อเรื่องไม่ค่อยสื่อ ไม่ค่อยเพราะ เอาใน9เล่มใกล้ๆนี่ก็ได้ อย่าง เราหลงลืมอะไรบางอย่าง ก็ไมค่อยสื่อนะครับ หรืออย่างเรื่อง คนไม่เอาไหน ของก้าววิโรจน์ พรรคพวกเพื่อนฝูงน้องนุ่งกันคนหนึ่ง ไม่ได้เข้ารอบอะไรนะครับเล่มนี้ ผมว่าก็ตั้งชื่อเรื่องไม่ดี คือการตั้งชื่อเรื่องไม่ควรสะท้อนอะไรที่เป็นลบ หรือไม่เป็นมงคล
ตามหาชั่วชีวิต ของเสาวรี ที่เข้ารอบนี่ก็เหมือนกัน ยังตามหาอยู่อีกนะครับ หากันชั่วชีวิตนี่จะอ่านอะไรอ่านไปทำไมละครับนี่ หาอะไรอยู่
ปรารถนาแห่งแสงจันทร์

ก็เพราะๆดี แต่เชยมาก เรื่องน่าจะดี ถึงเข้ามาได้ ต้องดีถึงขนาดนะครับ ปรารถนาแห่งแสงจันทร์ถึงโดดเด่นขึ้นมาเป็นวรรณกรรมที่สื่อถึงความโรแม้น อันนี้กลางๆ คือไม่รู้สิชื่อมันเชยอยู่หน่อยนึง วรรณกรรมตกสระนี่ ไม่เข้าเลยนะครับ คือไม่น่าจะมีอะไรที่โดดเด่นถึงขั้นเป็นวรรณกรรมได้ เป็นเรื่องเฉพาะไป แม้จะสะทกสะท้อนอะไรเชื่อมโยงไปได้ ชื่อที่เท่เรื่องของเขาที่ไม่เข้า ที่ว่ากันว่าเล่มนั้นดีกว่า ก็คือ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้ตรมตรอม...อันนี้ผ่านเลยนะครับ สะท้อนถึงวิธิคิด ทัศนคติ(ในการคิดอ่าน ตั้งชื่อ)ได้ ผมไม่แน่ใจว่าเป็นด้วยกรรมการต้องการความหลากหลายอะไรนี่แหละหรือเปล่า ถึงได้เอาวรรณกรรมตกสระเข้า เพราะเป็นวรรณกรรมประเภทแนวเนื้อหาต่างออกไป
อย่างไรก็ตาม น้ำท่วมทุ่งแล้ว แห่ะๆ
ผมจะพูดถึง เรื่องบางเรืองเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า นี่แหละครับ บางคนว่ากันว่าเป็นงานแนวใหม่ของจำลอง มีลักษณะของมาเกวซก็ไม่ใช่ (ยกเว้นชื่อเรื่อง)เหมือนนักเขียนรุ่นเรื่องสั้นฝรั่ง คล้ายๆของโอเฮนรี่ ,ปาสซัง หรือนักเขียนไทยรุ่นก่อนๆ ยุคสุภาพบุรุษ คือวิธีการเล่าเรื่องที่เอาแบบสบาย ผมจะเล่าให้ฟัง ดังนี้ เป็นงานที่ว่ากันว่า คลี่คลายขึ้น

เป็นงานที่ว่ากันว่าคลี่คลายขึ้น เป็นงานที่ว่ากันว่า(หรือยังไม่ว่า)เป็นงานที่ใครก็เขียนได้ เป็นงานที่ง่ายเกินไป นึกอยากเขียนอะไรก็เขียนระเรื่อย แต่ว่าอีกทีเป็นงานที่เป็นนวัตกรรมใหม่ ในขนบเรื่องสั้นไทย แลว่ากันว่า...อ่านได้ทุกระดับ ประทับใจ ได้ซีไรต์ก็คงจะดี
ข่าวการหายไปของอารียาฯของศิริวร นั้นยังหมกมุ่นอยู่กับ"แบบแผน"และการทดลอง วิธีการเล่าใหม่ๆอย่างเคหวัตถุของอนุสรณ์ เป็นเรื่องตรรกะยอกย้อนที่(ยัง)พยายามอธิบายอะไรๆ(เสมือนกลัวการไม่เข้าใจ) ถ้าจะจัดตามประเภทที่แหวกๆ ออกไป งานของพี่ลองถือว่า แหวกแต่ก็ไม่มาก และเป็นธรรมชาติมากที่สุด
และนั่นน่าจะเป็นหัวใจของศิลปะวรรณกรรม
ปัญหาก็คือ ชื่อเรื่องรวมเรื่องสั้นของแกจะมีปัญหาไหม ผมจะลองวิเคราะห์สังเคราะห์ดู บางคนว่าเป็นนวัตกรรมใหม่ด้วยซ้ำ สำหรับชื่อเรื่อง ผมเองก็ฟังเผินที่แกได้อธิบายผ่านคำนำ คำพูดอภิปรายอยู่บ้าง กระนั้น ไม่ใช่เราจะเออออห่อหมกไปหมด ถ้าที่ดีไม่ดี ก็ต้องแยกแยะออกมาให้กัน ผิดถูกค่อยว่ากันต่อไป
ในบล๊อกของศิริวร รู้สึกจะเขียนวิพากษ์วิจารณ์ไว้ ผมจะลองไปอ่านดูทัศนะของเขาสักนิดก่อน แล้วจะกลับมา"เข้าเรื่อง"เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะ

ที่คุณจรดลพูดมามากมายข้างต้น ตั้งใจจะวิพากษ์วิจารณ์กรรมการหรือกระบวนการคัดเลือก การตัดสินรางวัลซะมากกว่าจะพูดเรื่องคุณภาพของหนังสือล่ะมั้ง ไม่เห็นพูดเรื่องเนื้อหาของวรรณกรรมที่เข้ารอบอย่างละเอียดเลยอ่ะ จับๆ อยู่ก็แถวๆ ชื่อเรื่องกะคำนำแค่นั้น และสงสัยว่าที่พูดๆ ถึงตัวเล่มเข้าหน่อย ก็น่าจะหยิบคว้าจากที่กรรมการเขาแถลงข่าวหรือเปล่าลุง ไม่เห็นจะแสดงความคิดวิเคราะห์เนื้อหาให้เห็นกันจะแจ้งเลย... ส่วนรูปแบบก็วิเคราะห์มั่วๆ เหมาๆ ดำน้ำไปซะงั้น ถามจริงลุง...อ่านตัวเล่มแล้วแน่เหรอเนี่ย...

คุณ นกยูง ครับ
ไม่ต้องสงสัยเลยครับ ชื่อก็บอกอยู่แล้วอ่ะ
ปล่อยแกดำดินไปฅนเดียวเถอะครับ

แห่ะๆ ผมก็ออกจะมั่วอยู่นั่นแหละครับ แต่พยายามจะเข้าเรื่องให้กระชับที่สุดครับ
กล่าวคือ ผมยังไม่ได้อ่านครบเล่มหรอกครับ
ไม่ถึงหนึ่งในสี่ด้วยซ้ำ
ขออนุญาตไปอ่านงานวิเคราะห์บางส่วนของคนอื่น(ศิริวร)ที่ว่าก่อน แล้วจะกลับมาพูดถึงอีกนิดหน่อยนะครับ และถ้ามีโอกาสได้อ่านหมดทุกเล่ม หรือแต่ละเล่ม(ใหม่)มีแรงพอจะกลับมาพูดถึงตัวเล่มครับ
ขอบคุณครับ

น่าไปเชื้อชวนคนในเวบบอร์ดวรรณกรรมทั้งหลายมาถกกันต่อตรงนี้นะ...
ส่งข่าวไปถึงหน่อยสิ

เขียนกันต่อนะครับ
ดี ผมชอบ อ่านสนุก และได้ประโยชน์
ท่าทีแบบนี้แหละ ท่าทีที่สร้างสรรค์
จำลองนั้น เขาเก่งเกินรางวัลไปหลายซี
แต่ปีนี้ปีไหน ผมก็เอาใจช่วยพี่ท่านอยู่เสมอ
ทำไงได้ ก็เราเป็นเกลอแก้วกัน(เป็นความลำเอียงส่วนตัว ห้ามเอาอย่าง)
นักเขียนฝีมือดีหลายท่าน อาจานอาจมภาษาขอมหลายที่ท่านไม่เคยรู้จักชื่อนะขอรับ
ผมเคยชื่นมื่นว่าระดับอาจารย์มหาลัยแล้วคง"บรรลุนิติภาวะทางอารมณ์"(สำนวนนี้ผมไม่สงวนลิขสิทธิ์นะครับ เอาอย่างได้) ไม่บ้าดาราหรอก
ที่ไหนได้ ผมคิดผิดไปถนัด
ปีหนึ่งผมได้มีโอกาสร่วมมีกรรมกับนักเขียนหนุ่มมาแรงซิ่งแซงโค้ง(ไม่ต้องเอ่ยนาม เพราะผมชอบความสุภาพอ่อนน้อมในตัวเขา และฝีมือของเขา) ผมได้ยินเสียงอุ๊ยตายว้ายกรี๊ดของบรรดาครูอาจารย์ ภาษาขอม(จากทั่วประเทศ)ที่มาชุมนุมอบรมสัมนาว่าด้วยความเสื่อมโทรมอันน่าอนาถในการใช้ภาษาขอมของเด็กวัยรุ่นจากดาวพลูโต (ที่ถูกตัดออกจากสารบบก็เนื่องด้วยเหตุนี้แหละครับ) ท่านทั้งหลายในที่นั้นออกอาการประหนึ่งนางยักษ์ขมูขีเห็นศร(พระ)ราม
เอ๊ะเปรียบมั่วแล้ว ประหนึ่งวัยรุ่นกรี๊ดโฟมด กริลลี่เบอรรี่ ประมาณนั้น คิดดูเถอะหลายท่านเก็บอาการไม่อยู่ (อ่านต่อฉบับหน้า)

กรูกันเข้ามาขอถ่ายรูปร่วมเป็นที่อึกทึก
โดยมีผมใจดีกุลีและกุจอ(ขอ) อาสาเป็นตากล้องให้(ในใจก็ ขอบตาร้อนผ่าว 555 หล่อเกินหน้าพี่เชื้อได้ไง.)
ได้ใจ ได้ใจ ด้วยตะกละมั่วๆข้อมูลอันเดียวกันนี้
ยกไปใช้กับการประกวดสุนัข นางงาม หรือประกวดแม่ค้าข้าวหลามนครขอม ข่าหมุ ลัวะ คะฉิ่น
และสิบสามชนเผ่าไทยในเสียมก๊ก ฯลฯ
ก็อย่าไปเชื้ออย่าไปเชื่อว่า ไม่มีออกอาการจิตหลุดในบรรดากรรมเก กรรมการ
โดยเฉพาะการประกวดที่เมืองคาน
เทื้อ เอ๊ย เชื่อผมเต๊อะ...

คุณพระเจ้า ปอนปอน ขอบคุณมากที่เข้ามาชั้แนะให้แนวทาง และบอกข่าวเล่าแจ้ง ให้กะลังจัย
เราก็เพียงแสดงความคิดเห็นเท่านั้นแหละครับ เหมือนรถไฟวิ่ง มันยังคงวิ่งอยู่ เราก็ต้องนั่ง แล้วถ้าห้องน้ำห้องท่ามันไม่สะอาด บริการไม่ทุกระดับประทับใจ ความปลอดภัยไม่มี เราก็บอกก็แจ้งเขาไป บ่นไป(มั่ง)อะไรทำนองนั้นนะครับ (ถึงแม้เขาจะให้ขึ้นชั้น3ฟรีแล้วก็ตาม)
ผม ขออนุญาตไปอ่านงานของพี่ลองให้จบเล่มก่อน อ่านไปแต่ละเรื่องๆ(ประมาณครึ่งเล่มแล้ว)ยังจับทาง"ความถึง"ของแกไม่ถึงนักว่า ทั้งเล่มนั้นพยายามพูดถึงอะไร ที่...ต่างไปจากวรรณกรรมประเภทเรื่องสั้นทั่วไป ที่เป็นสไตล์ชัดเจน
ไหนๆก็หลวมตัวเข้ามา(ว่าสดๆหน้าจอ)แล้ว คงต้องควักตังค์ซื้อเล่มอื่นๆหรือหามาอ่านต่อไป(เท่าที่มีทุนทรัพย์และโอกาสจะพึงมี)ครับ

เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องจริงมากกว่า นั่นแหละพี่ เขียนสิพี่ เรื่องจริงมีแล้วเขียนหน่อย เรื่องบางเรื่องเหมาะที่จะเป็นเรื่องแต่งมากกว่า นั่นแหละพี่ เขียนสิพี่ เรื่องจริงก็มีแล้วเรื่องแต่งก็มีแล้ว เขียนสิพี่(ลอง)

น่านับถือคุณจรดล ใต้ดิน อย่างมาก ที่ได้วิพากษ์วิจารณ์ด้วยความบริสุทธิ์ใจ
หนังสือรางวัลซีไรต์และกระบวนการคัดเลือก ตัดสิน อะไรพวกนั้น เป็นเรื่องที่สมควรพูดถึงให้กว้างขวางกว่าที่เป็นอยู่ คุณจรดลนั้น เข้าใจว่าเป็นผู้ติดตามวงการหนังสือที่รอบคอบและช่างสังเกตพันธุ์แท้คนหนึ่ง และหนังสือบางเล่มย่อมมีเรื่องดีและไม่ดี ใช้ได้และห่วย ผสมกันอยู่ ต่างแต่สัดส่วนเท่านั้น บางครั้งการพูดถึงหนังสือเฉพาะแต่ในแง่ดี ก็ออกจะเป็นการเลินเล่อและไร้ความเป็นธรรม แต่เราเองมีทัศนคติที่อยากเก็บงำไว้บ้าง ไอ้พวกเรื่องที่อ่อนด้อยในเล่ม ขณะที่บางครั้ง ความรู้สึกรุนแรง ผิดหวัง มันก็ห้ามกันไม่อยู่ ก็ต้องบ่นออกมาตรงคอลัมน์นี้
บทความของจรดล ใต้ดิน จะเก็บไว้อ่านอีกหลาย ๆ ครั้งนะ ขอบคุณมากจริง ๆ และการไร้กระบวนท่านที่คุณออกตัวมา เป็นเรื่องที่ดีงามกว่า พวกที่เสแสร้งแกล้งรู้ ยกเอาศัพท์ต่างประเทศมาใช้กันจนเป็นแฟชั่น บทวิจารณ์นั้น เราเน้นอย่างเดียวว่า ขอให้ผู้วิจารณ์มีความจริงใจ บริสุทธิ์ใจในทุกถ้อยคำ ไม่มีผลประโยชน์แอบแฝงดังที่เราพบเจอมาแทบทุกบทของหน้านิตยสาร เป็นที่น่าระอาใจ

เราเองแม้ไม่ได้วิจารณ์แบบเจาะลึก แบบเนื้อ ๆ ก็เพราะ 1. ไม่ได้ยึดหลักวิชาการ เป็นความรู้สึกล้วน ๆ 2.ไม่อยากทำให้เนื้อที่การอ่านผ่านจอคอมพิวเตอร์ เป็นการอ่านที่ต้องอาศัยเวลามากจนเกินไป ดังนั้น บทความจึงไม่ยาวนัก
อาจเป็นเหตุผลเชย ๆ หวังว่าจะให้อภัยกัน
คุณนกยูง คุณสุมาตรและทุก ๆ คนที่ร่วมแสดงความคิดเห็นไว้ น่าสนใจตรงที่ เป็นการแสดงความคิดเห็นแบบไม่ยึดเกาะ เอาพรรคพวก

อย่างไรก็ขอฝากให้อ่านเล่มอื่นด้วยนะ เล่มที่ไม่เข้าย่อมมีดีของเขาอยู่นั่นแหละ

ข้อเนื้อ ๆ นะครับ
..กำลังมันทีเดียว ฝากแวดวงวรรณกรรมไว้กับน้อง ๆ ด้วยก็แล้วกัน
(น้ำเสียงคล้าย ๆ โฆษณา ปตท. ที่อาวุโสขี้แอคกล่าวก่อนไปขึ้น ฮง จากฐานเจาะกลับเมืองไหม ?)

เราว่านะ การสร้างสรรค์งานวรรณกรรมที่ดีก็คือ การที่นักเขียนมีความจริงใจต่องานเขียนของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นงานเพื่อชีวิต เพื่อความรัก แนวทดลอง ปัจเจก หรืออะไรก็ตาม ถ้านักเขียนมุ่งมั่นตั้งใจและใส่ใจในรายละเอียดของเรือ่งและเนือ้หาที่อ่านแล้วได้ทั้งความสมจริง และจินตนาการ ไปด้วย มีความสมบูรณ์พอทั้งภาษาที่ใช้และไม่อวดเก่ง อวดรู้จนเกินไป ปล่อยที่ว่างไว้ให้คนอ่านได้เติมต็มด้วยตัวเขาเองบ้าง เท่านี้ก็ถือว่าเป็นงานเขียนที่น่าอ่านแล้ว เพราะเราว่านักเขียนเก่งๆ หรือนักเขียนจริๆ จังๆ น่ะมีเยอะ แต่นักเขียนที่เว้นที่ว่างๆไว้ให้คนอ่านได้มีส่วนร่วมด้วยน่ะน้อยเต็มที เราว่านักอ่านสมัยนี้ ไม่จมเจ็บ ไม่เก็บกด แล้วก็ไม่ยืดเยื้อรำไรอยู่กับอะไรนานๆ ขอแค่ความแปลกใหม่ สนุก มีแง่คิด ให้อะไรใหม่ๆ ที่เรานึกไม่ถึงบ้าง นั่นละ คือสิ่งที่คนอ่านต้องการ เท่าที่ดู รู้สึกว่าจะมีนักเขียนอยู่คนเดียวนะที่ทำแบบนั้นได้

เห็นด้วยนะ คุณกาน้ำ นักเขียนต้องจริงใจต่อตัวหนังสือของตัวเอง ว่าแต่นักเขียนคนเดียวที่ทำแบบนั้นได้ อย่างที่คุณว่า คือใครเอ่ย
อ่านหนังสือแล้ว ก็อย่าลืมรักษาสุขภาพด้วยนะ ฟ้าฝนกำลังเล่นตลกอะไรอยู่

นอกจากความจริงใจในงานเขียนที่หามาตรวัดได้ยากแล้ว ยังมีอีกข้อหนึ่งคือ ศิลปะ หากขาดศิลป์แล้วไซร้ ก็ไม่ต่างจากการออดอ้อน โยนภาระให้ผู้อ่านแต่ฝ่ายเดียว เพราะว่าวรรณกรรมย่อมรับใช้อารมณ์อยู่ในนั้น วรรณกรรมไม่ได้ทำให้ผู้อ่านแต่ละคนมีความมั่นคั่งทางวัตถุได้อย่างแน่นอน นอกจากจะได้ความอิ่มเอมในสุนทรีย์

ดังนั้น ผู้อ่านแต่ละคนต่างก็คาดหวังในงานวรรณกรรมต่างกันไป ก็เลยมีคนนิยมพูดง่าย ๆ ว่า วรรณกรรมส่วนใหญ่รับใช้ปัจเจก ว่าแต่อะไร ๆ ก็วรรณกรรมไปหมด คนที่พูดดัง ๆ ก็เลยพูดขึ้นกลางวังวนวรรณกรรมว่า อะไรกันวรรณกรรม

ทำไมถึงเงียบจังเลยน่าจะมีข่าวมาบอกหน่อยจะติดตามหาหนังสือมาอ่านถูก และเวลาเราทำงานอย่างเงียเราก็ต้องหาหนังสือมาอ่าน ฉะนั้น ประกาศให้โลกรู้ไปเลยว่าเค้าตัดสินรางวัลการประกวดวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียนแล้วจะได้ไม่ต้องมาคอยในอินเตอร์เน็ตและอย่าลืมอ่านหละ บ๊ายบาย

นั่นนะสิ ใครนะที่เฟอร์เฝ็คขนาดนั้น..
บอกคุณรัชดาพรหน่อยสิ...5

ขออนุญาตแทรกแซงนิดหนึ่ง หากใครสนใจเรื่องสั้นที่เข้ารอบซีไรต์ปีนี้ ไม่ว่าใครจะได้เก้าอี้หรือเก้าเก้อ เราขอแนะนำ เงาจันทร์ ในเล่ม ปรารถนาแห่งแสงจันทร์ นะ ไม่ได้เชียร์ แต่เอาใจช่วย (อย่างลับ ๆ ในห้องอ่านหนังสือ) ลองหามาอ่านดูเถอะ ขออภัยนะที่แสดงความซื่อบื้อออกมาจนหมด

ไม่ได้ซื่อบื้อเลยครับ ผมก็มีความสนใจจะอ่าน ปรารถนาแห่งแสงจันทร์ อยู่เหมือนกัน (และใครมี ให้ยืม ไม่ต้องนะครับ ตานี้ แห่ะๆ ผมว่าจะซื้อ(บ้างแหละ)ครับ)

เพราะโดยส่วนตัว แล้ว ผมอยากอ่านงานวรรณกรรมที่แท้ๆและถึงๆเพียวๆมากกว่า มากกว่าวรรณกรรมประเภทพวก "ทดลองจ๋า"อยู่นั่นแล้ว อ่านน่ะอ่านได้ คือเพื่อความสนุกเพลิดเพลิน ในสำนวนลูกเล่น แต่พูดก็พูดเถอะ วรรณกรรมประเภทนั้น จะทำให้ถึงรสถึงชาติยาก ไม่ได้เป็นทัศนะปรามาสปัจเจกนะ(ฮะแฮ่มสำนวนคุ้นๆ) แต่มันอาจจะเป็นข้อจำกัดของวรรณกรรมอะไรบางอย่าง นั่นแหละ อืมๆ ปรารถนาแห่งแสงจันทร์ น่าสนใจ

หวยซีไรต์ปีนี้ ผิดความคาดหมายไปเลยครับ
ไปออกที่ ‘เราหลงลืมอะไรบางอย่าง ของ วัชระ สัจจะสารสิน’
เพิ่งออกหนังสือเล่มแรก ก็ได้ซีไร้ต์ซะแล้ว หลังจากนี้ชีวิตก็ขึ้นหลังเสือ
ต้องรอดูผลงานที่จะออกเป็นลำดับต่อมาละครับ เพรามีซีไรต์ที่ได้ไปแล้ว
บางคนต่อมาก็แป๊ก เสียดายรางวัลครับ (หมายถึงบางคน)

มีคนที่ออกหนังสือเล่มแรกแล้วได้ซีไรต์ ที่ผ่านมาก็คือ คุณงามพรรณ เวชชาชีวะ จากเรื่องความสุขของกะทิ ซึ่งพิมพ์ครั้งที่กว่า30 และคิดว่าคงไม่ใช่ประเด็นที่จะต้องเสียดมเสียดายอะไร สำหรับคนที่เข้ารอบมาหลายครั้ง หรือตัวเกร็งทั้งหลาย (ไม่อย่างนั้นปีนี้ก็ต้องให้จำลอง หรือไม่ก็ศิริวร หรือวัฒน์หรือประชาคมในปีที่แล้วๆมา เพราะเข้ารอบบ่อยเหลือ)

ซีไรต์มองอีกทีเป็นรางวัลหวยออก ได้ หากแต่บางทีมันก็ต้องให้เกียรติ ดุลยพินิจของกรรมการและตัวงานนั้นๆเค้าด้วย จะได้ใครอย่างไร ผ่านไป หน้าที่ต่อมาคือนักอ่านนักวิจารณ์

ว่ากันว่า รางวัลเป็นเกียรติแก่นักเขียน ก็จริง หากแต่บางทีนักเขียน(ต่างหาก)ที่เป็นเกียรติแก่รางวัล ไม่ว่าหลังหรือก่อน จะได้รางวัล เข้าใจว่าเสนีย์ เสาวพงศ์ จะพูดไว้ แต่ให้จำเพาะที่สุด ตัวรางวัล คือหนังสือที่ได้รางวัลนั่นแหละเป็นเกียรติแก่ตัวมันเอง เป็นเกียรติแก่รางวัลและผู้เขียน ส่วนใครจะหายจะขึ้นจะลง หลังจากได้รับรางวัลแล้ว เป็นอีกเรื่องหนึ่ง เราไม่ควรมองโดยเอาตัวรางวัลเป็นตัวตั้งมากนัก

กระบวนการพิจารณารางวัล ผ่านไปแล้ว ไม่ว่าจะไร้ซีหรือซีไร้ ก็ขอแสดงความยินดี และว่ากันไป ...อย่าได้หลงลืม.

รางวัลก็เป็นส่วนหนึ่งแต่จริงๆแล้วผมว่าเมื่อได้มาแล้วจะรักษามาตรฐานไว้ได้หรือเปล่าผมเป็นคนๆหนึ่งที่ไปร้านหนังสือแล้วก่อนจะหยิบหนังสือและซื้อมาไว้ครอบครองต้องดูประวัติก่อนยิ่งมี
รางวัลการันตีแล้วจ่ายตังค์ให้ไว

ถ้าอย่างนั้น ตัวรางวัล เองต้องรักษามาตรฐานเอาไว้ แต่ก็นั่นแหละ บางปีมีคนว่าดี บางปีว่าไม่ดี บางรางวัลก็ไม่มีมาตรฐาน หรือรสนิยมไปในทางเดียว เช่นออกแนวราชการ ขนบ เชย แต่บางคนก็ว่าดี เพราะฉะนั้นรางวัลมีหลายแบบ แต่อย่างน้อยที่สุดก็ได้รับการกลั่นกรอง ไม่น่าจะเป็นอะไรที่แย่ที่สุดเพราะได้รางวัล
ที่สำคัญในการรักษามาตรฐานของตัวรางวัลไว้ ทั้งในแง่ของการอ่าน(เล่มที่ได้แล้ว)กับแง่ของมาตรฐานในภายภาคหน้า(คือการยกระดับการพิจารณา)ก็คือการ วิพากษ์วิจารณ์
บางคนเอารางวัล เช่น ซีไรต์ เป็นที่ตั้งแล้วละเลยที่จะทำงานวิพากษ์วิจารณ์ จริงๆแล้วไม่ควรให้ความสำคัญของตัวรางวัลมากขนาดนั้น แต่ให้ความสำคัญในหลักของการวิพากษ์ตัวงานมากกว่า
หากเมื่อนักวิจารณ์วรรณกรรมบ้านเรามีน้อย นักวิชาการวรรณกรรมทั้งหลายก็ควรจะออกมาจากห้องสมุดหรือลงมาจากหอคอยงาช้าง ทำหน้าที่บ้าง เพื่อเป็นประโยชน์ให้แก่แวดวงในทางสาธารณะ โดยเฉพาะกับรางวัลซีไรต์ ซึ่งเป็นกระแสพอจะก่อให้เกิดสายธารทางปัญญาได้
สืบต่อๆกันไป (เวลาซื้อหนังสือ จะได้มั่นใจมากขึ้น ว่าเห็นเล่มที่ได้รางวัลแล้วจะหยิบหรือจะวาง)
หรือคุณดอกขิมว่างัยครับ...

เธซเธ™เธฑเธ‡เธชเธทเธญเน€เธ›เน‡เธ™เธŠเนˆเธญเธ‡เธซเธ™เน‰เธฒเธ•เนˆเธฒเธ‡เนƒเธซเน‰เนƒเธ„เธฃเธซเธฅเธฒเธข เน†เธ„เธ™ เน„เธ”เน‰เธชเธฑเธกเธœเธฑเธช
เน‚เธฅเธเธ‚เธญเธ‡เน€เธฃเธฒเธกเธตเธ„เธงเธฒเธกเน€เธ›เธฅเธตเนˆเธขเธ™เนเธ›เธฅเธ‡เน„เธ›เน€เธขเธญเธฐ เธซเธฒเธเธœเธนเน‰เนƒเธ”เน„เธฃเน‰เธ‚เน‰เธญเธกเธนเธฅเธ‚เนˆเธฒเธงเธชเธฒเธฃเธ•เธฒเธกเน„เธกเนˆเธ—เธฑเธ™เน€เธžเธทเนˆเธญเธ™เธขเนˆเธญเธกเธˆเธฐเธ—เธณเนƒเธซเน‰เธœเธนเน‰เธ™เธฑเน‰เธ™เน„เธกเนˆเธ—เธฑเธ™เน€เธžเธทเนˆเธญ เน„เธกเนˆเธ—เธฑเธ™เน€เธซเธ•เธธเธเธฒเธฃเธ“เนŒ เน„เธกเนˆเธ—เธฑเธ™เน€เธžเธทเนˆเธญเธ™

เธญเธฒเธ•เธกเธฒเธ�เธฒเธžเธŠเธญเธšเธญเนˆเธฒเธ™เธซเธ™เธฑเธ‡เธชเธทเธญเธกเธฒเธ เนเธ•เนˆเน„เธกเนˆเธกเธตเธซเธ™เธฑเธ‡เธชเธทเธญเธญเธฐเน„เธฃเธ—เธตเนˆเธˆเธฐเธญเนˆเธฒเธ™ เน€เธžเธฃเธฒเธฐเธซเธ™เธฑเธ‡เธชเธทเธญเนƒเธ™เธเธธเธเธดเธญเนˆเธฒเธ™เธซเธกเธ” เนเธฅเน‰เธง เธŠเนˆเธงเธขเธญเธฒเธ•เธกเธฒเธ�เธฒเธžเธ”เน‰เธงเธข เธชเนˆเธ‡เธซเธ™เธฑเธ‡เธชเธทเธญเธ”เธต เน† เธกเธฒเนƒเธซเน‰เธญเนˆเธฒเธขเธ”เน‰เธงเธข เน€เธˆเธฃเธดเธเธžเธฃเธ‚เธญเธšเธžเธฃเธฐเธ„เธธเธ“เธฅเนˆเธงเธ‡เธซเธ™เน‰เธฒเธญเธข

อยากทราบว่า มีแนวเขียนอยู่กี่ชนิด อะไรบ้าง ยกตัวอย่าง 10 ตัวอย่าง เพศอะไร (ขอบคุณล่วงหน้าครับ)

วรรณกรรมเป็นเรื่องไร้เพศ เหมือนๆกับวันโลกไร้เพศ ชื่อรวมเรื่องสั้นของปราถนา รัตนะ
หมายความว่าแนวแต่ละแนวก็เป็นเหมือนกับคนแต่ละคนแต่ละจำพวก
วรรณกรรมเป็นศิลปะวรรณกรรม ประกอบด้วยศาสตร์และศิลป์ เป็นจำพวก อกาลิโก คืออยู่เหนือกาลเวลา ยุคสมัย ถูกผิดทางคุณธรรมหรือจริยธรรมที่มนุษย์กำหนดกฎแบบขึ้น
เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น เหมือนคำกล่าวที่ว่า ธรรมชาติเป็นศิลปะของพระเจ้า ศิลปะเป็นธรรมชาติของมนุษย์
มนุษย์โดยสถานภาพปัจจุบัน ยังเป็นสัตว์ไม่สมบูรณ์ กล่าวคือด้วยกรอบจารีตประเพณี ที่เต้นเร่าอยู่ภายในทำให้มนุษย์สร้างกรอบไว้กักขังตัวเอง
การแสดงออกทางศิลปะเป็นเสรีภาพอย่างหนึ่ง ที่บางครั้งก็ขัดกับระเบียบกฎเกณฑ์ที่มนุษย์หรือสังคมกำหนดขึ้น
แนวเขียนน่าจะมีอยู่ชนิดเดียว คือความใหม่ ถ้าเขียนแล้วเก่า ถ้ายังไม่เขียนก็ยังไม่มี ศิลปะจึงคือการสร้างสรรค์ โดยมิติของศิลปะจริงๆน่าจะไร้เพศไร้วัย เพศและวัยเป็นเพียงเปลือกภายนอกที่เป็นเพียงด้านกายภาพกายลักษณ์ เป็นสิ่งของประกอบคู่กันเพื่อความเป็นหนึ่งเดียว
วัยจะด้วยกาลเวลาชนิดไหนก็กอปรด้วยความรู้สึก เพศด้วยนัยยะแท้ๆก็ทำนองเดียวกันนั้น

แสดงความคิดเห็น

ในทุกความคิดเห็น จะมีหมายเลขไอพีของคุณ (38.103.63.62) แสดง

• การแสดงความเห็นในเว็บบอร์ดต้องอยู่บนพื้นฐานการเคารพในสิทธิและความหลากหลายทางเชื้อชาติ เพศ ศาสนา วัฒนธรรม และความเชื่อ ตลอดจน วิถีชีวิต และสิทธิส่วนบุคคล
• การวิพากษ์วิจารณ์คำพูด ข้อเขียน หรือความคิดเห็นของบุคคลอื่น ย่อมทำได้โดยสุภาพหลีกเลี่ยงข้อความใดๆอันเป็นการละเมิดหรือดูแคลนต่อบุคคลอื่น
• การวิพากษ์วิจารณ์การกระทำของบุคคลอื่นย่อมทำได้โดยสุภาพ ในกรณีที่เป็นการกระทำที่กระทบต่อสาธารณะหรือกระทำโดยสาธารณะ
• ประชาไทขอความร่วมมือ หากต้องการให้ข้อมูลที่คิดว่าเป็นประโยชน์ได้แสดงบนเว็บบอร์ด กรุณางดเว้นการใช้ถ้อยคำที่มีลักษณะเหยียดเพศ เหยียดเชื้อชาติ ศาสนา และเชื่อมโยงถึงสถาบันพระมหากษัตริย์ซึ่งเป็นการล่อแหลม

คำถาม: วันนี้วันที่เท่าไหร่ ? (ใส่เฉพาะเลขวันที่เท่านั้น) *

ชื่อ: *

อีเมล: (ถ้ามี) ข้อมูลนี้จะไม่แสดงต่อสาธารณะ.

โฮมเพจ: (ถ้ามี)

ความคิดเห็น: * ใช้โค้ด HTML ไม่ได้

(สูงสุด 1,000 ตัวอักษร)
พิมพ์ได้อีก ตัว